با رنج دنيا نيست ، چنانكه مىفرمايد :
« إِنَّها ساءَتْ مُسْتَقَرًّا وَ مُقاماً »
چه جايگاه بدى است .
آيا مىتوان رنج نماز گزاردن و روزه گرفتن را با عذابهاى دوزخ كه نمونهء آن را آيهء زير ياد مىكند ، مقايسه نمود ؟ چنانكه مىفرمايد :
« انْطَلِقُوا إِلى ظِلٍّ ذِي ثَلاثِ شُعَبٍ لا ظَلِيلٍ وَ لا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ * إِنَّها تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ * كَأَنَّهُ جِمالَتٌ صُفْرٌ ؛
« 1 »
برويد به سوى [ آن ] دود سه شاخه « 2 » ، نه سايهدار است و نه از شعلهء [ آتش ] حفاظت مىكند . [ دوزخ ] چون كاخى [ بلند ] شراره مىافكند ، گويى شتران زردرنگند » .
كوتاه سخن ، ناراحتيهايى كه در راه انجام دادن وظيفه به انسان مىرسد ، در ظاهر ناراحتى است ، ولى در باطن ، شيرينى است و وجدان انسان پس از انجام دادن تكاليف آسوده مىگردد ، ولى ناراحتى مجازاتهاى اخروى فوقالعاده تلخ و دردناك مىباشد .
اكنون كه سخن به اينجا منتهى گرديد ، از يادآورى نكتهاى ناگزيريم :
تفاوت دنيا و آخرت در يك كلمه خلاصه گرديد و آن ، اين است كه اينجا ، جهان كشت و آنجا ، جهان درو است ؛ اينجا وقت عمل و آنجا وقت برداشت مىباشد . افراد بدبخت بسان
هامش
( 1 ) . مرسلات ( 77 ) آيهء 30 - 33 .
( 2 ) . مفسران مىگويند دودى است سياه كه از دوزخ بلند مىشود و صحنهء محشر را فرا مىگيرد .