مىخواندم تا آنها را بيامرزى ، انگشتان خود را بر گوشهاى خود نهاده و جامهها را بر سر مىكشيدند ، ولى من باز گاهى آشكار و بلند و گاهى آهسته و پنهان ، آنان را به سوى تو دعوت كردم » .
البته راهنماى يك گروه بزرگ ، بايد چنين فردى باشد كه وجود او كانونى از اميد باشد . در قرآن « جاهل » به معناى مجنون و ديوانه نيست ، بلكه انسانى است كه قواى نفسانى و نيروهاى شيطانى و اهريمنى ، زمام زندگى او را به دست گرفته و عقل و انديشهء او را از حكومت باز داشته است ؛ از اينرو در اصطلاح ما به چنين فردى نادان مىگويند .
قرآن مجيد كلمهء نادان را در اين معنا به كار برده است :
1 .
« هَلْ عَلِمْتُمْ ما فَعَلْتُمْ بِيُوسُفَ وَ أَخِيهِ إِذْ أَنْتُمْ جاهِلُونَ ؛
« 1 »
[ يوسف به برادران خود كه براى خريد گندم به مصر آمده بودند ، چنين گفت : ] به خاطر داريد كه دربارهء يوسف و برادران چه ستمهايى را مرتكب شديد ، در حالى كه جاهل و نادان بوديد ؟ »
2 .
« أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ ؛
« 2 »
آيا به من امر مىكنيد كه غير خدا را بپرستم اى مردم نادان ؟ ! »
هدف آيه
اين آيه ، ما را به مدارا با مردم ، مخصوصا طبقهء جاهل و نادان
هامش
( 1 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 89 .
( 2 ) . زمر ( 39 ) آيهء 64 .