و غرور ، بيش از حد معمول اوج بگيرد ، قطعا سر از انكار مقدسات و ديگر اصول مذهبى درمىآورد .
كبر و خودپسندى از بيماريهاى روانى و گناهان بزرگى است كه غالبا دامنگير افرادى مىشود كه به « عقدهء حقارت » مبتلا هستند و مىخواهند شكستهاى درونى خويش را با تكبر و ابراز برترى پوشانده و ناراحتى و نگرانيهاى خود را با آن مستور سازند ؛ افرادى كه از نظر شخصيت كمبودى ندارند و به حقارت دچار نشدهاند ، هرگز كبر نمىورزند و به بزرگى تظاهر نمىكنند ، زيرا دردى ندارند كه آن را با برترى طلبى و بزرگ منشى درمان نمايند .
علاوه بر اينكه روانشناسى ، اين مسأله را به طور كلّى تأييد مىكند ، در روايات اسلامى نيز به اين نكته كاملا توجه شده است ، امام صادق عليه السّلام مىفرمايد :
« ما من رجل تكبّر أو تجبّر إلّا لذلّة وجدها في نفسه « 1 » ؛
هيچكس كبر نمىورزد و خشونت و ستمگرى نمىكند ، مگر اينكه در خود ذلت و پستى احساس مىكند » .
اين بيمارى اخلاقى بسان ديگر بيماريهاى روحى ، سخت در مرحلهء فكر و انديشه خودنمايى مىكند ، ولى كمكم رشد و گسترش پيدا كرده و در رفتار و گفتار و معاشرتهاى انسان نيز جوانه مىزند .
از آنجا كه افراد مغرور و خودپسند ، حدّ واقعى خويش را
هامش
( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 312 .