بزرگترين عيب
« كبر » حجاب ضخيمى است كه در برابر ديدهء عقل انسانى پديد مىآيد و مايهء تيرگى خرد مىگردد و فرد متكبر ، پيوسته از واقعيات فاصله مىگيرد ؛ بينش صحيح از او سلب مىگردد و هرگز نمىتواند حقايق را آنچنانكه هست دريابد و به ارزش واقعى آنها پى ببرد و درست ارزيابى نمايد .
شخصيت پنداريى ، كه فرد متكبر براى خود در جهان وهم و خيال مىسازد ، مانع از آن مىگردد كه حقايقى را كه با خود خواهى او تعارض و اصطكاك دارد بپذيرد ، بلكه تنها چيزى از نظر او حقيقت مىباشد كه به غرور نابجا و خود پسندى او كمك كند و با آن هماهنگ باشد و در غير اين صورت در نظر او چيز بىخاصيتى بيش نخواهد بود .
تو گويى ميان كبر و غرور و بينش صحيح ، تضادى وجود دارد كه هرگز در يك جا باهم نمىگنجند و هرگاه كبر و خودبينى به محيط عقل راه يابد ، به همان نسبت از عقل انسان مىكاهد و مايهء تيرگى محيط ادراك مىگردد .
امام باقر عليه السّلام در گفتار خود به اين حقيقت تصريح مىكند ، آنجا كه مىفرمايد :
« ما دخل قلب امرئ شيء من الكبر إلّا نقص من عقله مثل ما دخله « 1 » ؛
هامش
( 1 ) . سفينة البحار ، مادهء كبر .