به صورتى بهتر فايده برگيريم ، مگر نه اين است كه اگر كسى اعتبار كلانى در بانك داشته باشد ، در صورت بى خبر و نادان بودن نسبت به آن ، هيچ نفعى از آن به دست نمىآورد ! ايمان آوردن به رسالت نيز توفيقى از جانب خدا و نعمت و فضل است ؛ اين درست است كه بنده گام اول را به جانب پروردگار خويش بر مىدارد ، و تسليم به حق مىشود ، ولى اگر خدا محبت پيدا كردن نسبت به ايمان را به / 382 قلب كسانى كه صلاحيت آن را دارند نينداخته باشد ، هيچ يك از افراد بشر نمىتواند از اين فيض بهرهمند شود . و خدا دوستى ايمان را دو بار به دل افراد بشر انداخته است ، يكى در آن هنگام كه آدمى را بر فطرت ايمان به خدا آفريد ، و ديگرى در آن هنگام كه در قلوب تسليم شدگان به پروردگارشان ( مسلمانان ) براى پذيرفتن نعمت هدايت دوستى ايمان را پديد آورد . به همان گونه كه فطرت بشرى خود به خود انحراف را به همهء درجات و اشكال آن ناخوش مىدارد ، كه از آن جمله است كفر كه مخالفت اساسى با دين به شمار مىرود ، و فسوق كه عبارت از تجاوز از حدود شريعت است ، و عصيان كه مرتكب شدن بعضى از خطاها است ، اين هر سه مخالف با ايمان است ، و بدون پاك كردن چرك آنها از قلب ، اين قلب به استقبال و پذيرفتن روح ايمان نخواهد رفت .
أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ
آنان راهيافتگاناند .
گفتهاند كه ريشهء كلمهء رشد به معنى سنگ است ، و صاحب رأى سديد و محكم را راشد مىگويند از آن روى كه در آن رأى استقامت دارد و سخت به آن پيوسته است ، و نسبت به آنچه مىكند يقين دارد . و رشد مؤمن برخاستهء از يقين او است و سخت و استوار بودن او در حق ، چه راه آشكار آن را شناخته و هرگز آن را تغيير نخواهد داد .
از آن روى سياق قرآن از خطا به غيبت تبديل يافت كه مقام راشدان بالا و شايستهء آن است كه با كلمهاى همچون « اولئك » طرف خطاب قرار گيرد ، و در نتيجه كسى مىتواند به چنين مقام برسد كه بهرهاى بزرگ داشته باشد ، و بنا بر اين هر