خوانندهء قرآن نمىتواند مخاطب به اين صفت بزرگ باشد ، و آيه بر آن دلالت دارد كه اساس اين دوستى و محبت است ، و به همين جهت مؤمنان در آن مىكوشيدند كه اين دوستى را در دلهاى خود جايگزين سازند و آن را رشد دهند و مىگويند : « و زبانم را به ياد خودت گويا ساز ، و دلم را به دوستيت مشتاق » . « 19 » و در توصيف افراد رستگار حزب اللَّه چنين آمده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ
اى كسانى كه ايمان آورديد ! هر كه از شما كه از دين خود باز گردد ( بداند كه : ) خدا به زودى قومى را خواهد آورد كه ايشان را دوست مىدارد و آنان او را دوست مىدارند » . « 20 » / 383 هنگامى كه زياد الحذاء از امام باقر ( عليه السلام ) دربارهء رابطهء ميان دين و دوستى پرسش كرد ، امام در پاسخ او چنين گفت :
واى بر تو اى زياد ! مگر دين چيزى جز دوستى است ؟ مگر اين گفتهء خدا را نشنيدهاى :
إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ
اگر خدا را دوست مىداريد از من پيروى كنيد تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را بيامرزد » ؟ و آيا اين گفتهء خدا را نديدهايد كه
حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ
ايمان را مورد محبت شما قرار داد و آن را در دلهاى شما آراست » ، و
يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ
و كسانى را كه به سوى ايشان مهاجرت كنند دوست مىدارند » .
و بر آن افزود : « دين دوستى است و دوستى دين » . « 21 » [ 8 ] و در صورتى كه ايمان هديهاى از خدا به قلبهاى پاك است ، پس فضلى از خدا به گروه مخصوصى از افراد بشر مىشود ، و همچون ديگر نعمتها همهء بندگان خدا را شامل نمىشود .
هامش
( 19 ) - از دعاى امير المؤمنين ( ع ) معروف به دعاى كميل ، مفاتيح الجنان ، ص 67 .
( 20 ) - المائدة / 51 .
( 21 ) - نور الثقلين ، ج 5 ، ص 84 .