احكام :
1 - دفاع از جان و ديگر حرمتهاى انسانى شامل آبرو ، داراييها و حقوق جايز مىباشد ، و اگر شخص مدافع در اثناى دفاع خود آسيبى ببيند در نزد خدا پاداش خواهد داشت ، و اگر كشته شود ، شهيد از دنيا خواهد رفت . از سويى در صورت آسيب ديدن فرد متجاوز نيز مسؤوليّتى به گردن فرد مدافع نخواهد بود ، همچنين اگر متجاوز كشته شود ، گناهكار از دنيا خواهد رفت .
2 - دفاع مشروع تنها يك حقّ جايز نيست ، بلكه گاهى واجب مىشود .
و آن در زمانىاست كه به اشاعهء صلح وفراگيرى آرامش كمك كند و به فراهم آمدن امنيّت اجتماعى بينجامد . البتّه اين مسأله به موشكافى بيشترى نياز دارد كه مىتوان جزئيات بيشتر را در ابواب قضاء و حدود فقه نگاه كرد .
3 - دفاع از آبرو نيز در صورت عدم ترس از كشته شدن واجب است ، امّا در صورت امكان كشته شدن ، ادلّهاى كه به دفاع از جان ، مال و آبرو فرامىخوانند و كشتهء در دفاع از جان ، مال و آبرو را شهيد محسوب مىكنند ، تنها بر جواز دلالت مىكنند .
4 - به هنگام تجاوز به مال و دارايى ، واگذاشتن مال در صورت احتمال كشته شدن ، بهتر از دفاع است ، هر چند دفاع دراين وضعيّت نيز جايز مىباشد .
5 - انسان خردمند ميزان سود و زيان را مىسنجد و براساس حكمت عمل مىكند . بر همين اساس گاهى ميزان ترس از كشته شدن كم ، و ميزان اموال در معرض خطر زياد مىباشد ، كه در اين صورت دفاع بهتر است ، امّا
احكام شريعت پيرامون حيات طيبه يا زندگانى پاك (فارسى) — صفحة 194
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص١٩٤