پيراستگى روان خود از اين صفات ناپسند بكوشند ، همچنانكه جامعه ايمانى نيز به نوبه خود بايد در جهت پيراستگى روانها از رسوبات اخلاقى اى چون تعصّب وخودخواهى گام بردارد ، تا ريشه هاى تباهى وجنايت در جامعه خشكانده شود . بايد گفت بنياد تربيت سالم بر پرهيزگارى بنا مىشود ، اينكه بدانيم تنها معيار پذيرش فرمانبريهاى مردم در نزد خدا و تنها سنجه بهروزى در دنيا بيگمان پرهيزگارى است ، و اين كه بدانيم هماوردى وسبقت جويى در نيكيها از رهگذر تقوى ، بهتر از نزاع وهماوردى منفى با يكديگر مى باشد .
احكام :
1 - جايز نيست كسى تنها به خيال اينكه ديگرى نسبت به وى خيال شومى در سر مى پروراند ، او را بكشد و يا آزارى به وى رساند . اين در حالى است كه بسيارى از جرائم در پى چنين ترسها وخيالهايى واقع مى شوند . حال آنكه اگر جهانيان همگى به گفته فرزند حضرت آدم به برادر خود مبنى بر اينكه « هرگز به قتل برادرش دست نخواهد گشاد » پاى بندند ، بيگمان ميزان جرايم در جوامع به نسبت چشمگيرى كاهش خواهد يافت . البته بايد گفت اين امر به هيچ وجه به معنى منع دفاع از خود و يا تسليم شدن در برابر قاتلان وجنايتكاران نيست .
2 - همانگونه كه دست زدن به كارهاى نيك وسبقت جويى وهماوردى در نيكيها امرى نيكو تلقّى مىشود ، بايد از دست زدن به كارهاى نادرست وشوم جلوگيرى كرد . به ديگر سخن در آستانه وقوع امر شوم وناپسند ، هيچگاه نبايد در انجام آن از ديگران سبقت جست . به عنوان نمونه اگر جنگى ناگزير از وقوع باشد نبايد آغاز كننده آن بود ، و يا اگر قتلى ناگزير به وقوع خواهد پيوست نبايد دست به آن آلوده ساخت ، زيرا قاتلان بار گناه خود و بار گناه كشتن به ناحق ديگران را تنها خود به دوش مى كشند .
3 - مرحله پيش از تصميم گيرى براى ارتكاب جرم مرحله اى مهم است . از اين رو بايد تمام عزم واراده و تمام پيشينه هاى روحى - روانى ونيز تمام نيروى عقلانى خود را براى رويارويى با وسوسه هاى گمراه كننده شيطان وتلاشهاى
احكام معاملات (فارسى) — صفحة 82
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٨٢