4 - احكام نفقه
نفقه همسر غير ناشزه و مُطَلَّقه رجعى و مُطَلَّقه حامله بدينشرح واجب است :
1 - در مقدار نفقه به سطح اجتماعى زن و شوهر نگريسته مىشود ، زيرا توانگر با تهيدست وعزيز زاده با غير او متفاوت است ، و در هريك از اينها عرف ملاك است .
2 - مرد ، سرپرست خانه است واوست كه چگونگى نفقه را برحسب مصلحت خانواده مشخص مىكند ؛ امورى چون موقعيت خانه ، چگونگى خانه ، نوع خوراك وچگونگى جامه ، اوقات مسافرت ونظاير آن . بهتر است كه در اين موارد با همسر وفرزندان رايزنى و مشورت كند و جايز نيست در رفتار خانوادگى از مرز معروف و رفتار پسنديده تجاوز نمايد .
3 - در وجوب نفقه ، تمكين شرط است ، پس اگر همسر ، ناشزه وسركش باشد نفقهاى براى او تعلق نمىگيرد ، مانند اينكه بدون اجازه شوهر به مسافرتى غير واجب و غير ضرورى رود .
4 - در عقد منقطع ، زن حق نفقه ندارد ونيز زنى كه طلاق بائن گرفته وحامله نيست نفقهاى نخواهد داشت ، اما زن مطلقه رجعى تا پايان مدت عده ، حق نفقه دارد .
آداب نفقه دادن در حديث شريف
آداب نفقه در سنت پيامبر گرامى و احاديث معصومين حكمت و آگاهى انسان را در اداره اقتصادى خانه مضاعف مى سازد ، و براى مزيد استفاده بخشى از اين آداب را يادآور مى شويم :
1 - قناعت به اندك وبسنده كردن به آن مستحب است . امام صادق ( ع ) مى فرمايد : « هر كه با مقدار اندكى از معاش از خدا خشنود گردد ، خدا هم با مقدار كمى عمل از او خشنود مى گردد » « 1 » .
2 - مستحب است زندگى انسان به قدر كفاف باشد . از پيامبر ( ص ) روايت شده است كه فرمود : « خوشا به حال كسى كه اسلام آورده و زندگيش به قدر كفاف است . » « 2 »
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 15 ، ص 240 ، ابواب المهور ، باب 15 ، حديث 1 .
( 2 ) - همان ، ص 242 ، باب 16 ، حديث 2 .