خريد و فروش و يا حقّ برخوردارى از اولويت در گرفتن وام از بانك و يا افتتاح اعتبار مالى و يا اولويت تحصيل در دانشگاه يا حوزه و يا حتّى حقّ تقدم در عبور بر مبناى قوانين راهنمايى ورانندگى .
ج : همچنين تجاوز به حقوق مردم به شكل سلب آسايش كردن از آنها حرام است . ايجاد آلودگى صوتى اى كه باعث آزار رساندن به ديگران شود و يا ايجاد مزاحمت براى ديگران از طريق آلوده ساختن محيط زيست ايشان ، و يا تخريب بوستانها وباغهايى كه محلّ تفريح مردمند ، و يا قطع درختان ، كه خود موجب پاكى هوا مى شوند واعمالى از اين دست ، از مصاديق سلب آسايش مردم محسوب مى شوند . « 1 »
7 - حفاظت از حقوق غير مادّى اشخاص نيز همچون حقوق مادّى واجب است . از همين رو اعمالى چون افترا بستن به ديگران ، جريحه دار كردن كرامت وحيثيت مردم و همچنين بردن آبروى ايشان و يا منتشر ساختن بديها ورسواييهاى ايشان و همچنين بدگمانى به مردم حرام است . از جمله حقوقى كه دين مبين اسلام بر آن تأكيد كرده وجوب جواب دادن به سلام ديگران است .
8 - پايبندى به حقوقى كه با استقلال سياسى مردم ارتباط دارد ، از جمله حقّ انتخاب و آزادى بيان و آزادى سفر واقامت و حقوقى از اين قبيل ، نيز واجب است .
9 - يكى ديگر از حقوق مؤمنان بر يكديگر ، احترام ووفاى به عهد وپيمان ووعده ها و همچنين پايبندى به وصيت است .
10 - بايد با كسانى كه به اشتباه امرى را دريافته اند و از روى نادانى عجولانه قضاوت مى كنند ، رفتارى بردبارانه و همراه با گذشت واصلاح از خود نشان داد . چه اين امر يكى از عوامل ايجاد امنيت در جامعه است . از همين روست كه مؤمنان هرگاه بر سخن نابجايى گذر كنند كريمانه مى گذرند وهنگامى كه جاهلان آنها را مخاطب سازند « وسخنان نابخردانه اى گويند » به آنها سلام مى گويند « و با بى اعتنايى وبزرگوارى مى گذرند » .
هامش
( 1 ) - حقوق طرفينى ميان مردم بسيار زياد و داراى احكام وفروع مفصلى است ، و ما در اينجا تنها به نمونه هايى از آن اشاره كرديم تا ابعاد حقوق مدنى واجب الرعايه تا حدودى روشن شود .