نسيهاى بخرد ، و پس از فروش آن كالا وپرداخت بهاى آن ، همگى در سود حاصله شريك باشند .
چهارم : شركت مفاوضه ؛ در اين گونه مشاركت دو يا چند نفر بر مشاركت در هر سود ومنفعتى كه براى هر يك از آنها به دست مىآيد ، از هر راهى كه باشد « چه از راه تجارت باشد يا از راه كشاورزى ، ارث ، وصيت ، هديه ، حيازت و يا هر راه ديگرى » قراردادى مىبندند ، ونيز متعهد مىشوند تا در ضرر وزيان احتمالى هريك از شريكها نيز سهيم باشند .
پنجم : شركت منافع ؛ قراردادى ميان دو يا چند نفر است كه در آن سود مايملك هر يك از اطراف قرارداد ، شامل اعيان گوناگون ، ميان شريكها تقسيم مىشود ، مثلًا اگر هر يك از شريكها خانهاى داشته باشد ، توافق مىكنند كه هر يك در منفعت خانه ديگرى شريك باشد .
ششم : شركت ديون ؛ در اين گونه قرارداد ، دو يا چند نفر كه به يك يا چند نفرديگر بدهكارند متعهد مىشوند تا بدهىهاى همه ميان همه مشترك باشد .
2 - فقها همگى بر صحت شركت عقدى « يا شركت اعيان » اتفاق نظر دارند ، احكامى كه در اين بخش خواهد آمد ، همه متعلق به اين نوع شركت مىباشد .
3 - اما مشهور فقها پنج گونه ى ديگر از شركت را نادرست مىدانند ، حال آنكه قول به صحت هر شركتى كه در عرف ، قرارداد و عقد محسوب شود و با احكامشرعى « همچون حكم نهى از فروافتادن در غرر » نيز مغاير نباشد هم بى وجه نيست ، چون بنابر معيار ما هر حقى متعلق به هر كسى كه باشد ، مىتواند طرف يك قرارداد شركت قرار گيرد ، همچنانكه مىتواند موضوع يك قرارداد مصالحه و يا ديگر قراردادها نيز باشد ، مگر در صورت بروز غرر . ولى به هر حال قول مشهور فقها موافق احتياط است .
شرايط شركت :
4 - شرايط صحت يك قرارداد شركت عبارتند از :
الف : رضايت شريكها يكى از مهمترين شرطهاى صحت قرارداد شركت ( همانند ديگر قراردادها ) مىباشد . پيش از اين به تفصيل در باب تراضى سخن گفته شده است « 1 » .
هامش
( 1 ) - به صفحه 228 رجوع شود .