فصل اول : بيع
1 - قرار داد بيع
از إمام باقر ( ع ) روايت شده كه پيامبر اكرم ( ص ) در حجة الوداع اين گونه فرمودند :
« أَلَا إِنَّ الرُّوحَ الْأَمِينَ نَفَثَ فِى رُوعِى أَنَّهُ لَا تَمُوتُ نَفْسٌ حَتَّى تَسْتَكْمِلَ رِزْقَهَا فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَجْمِلُوا فِى الطَّلَبِ وَ لَا يَحْمِلَنَّكُمُ اسْتِبْطَاءُ شَىْءٍ مِنَ الرِّزْقِ أَنْ تَطْلُبُوهُ بِمَعْصِيَةِ الله ، فإنَّ اللهَ تَبارَكَ وَتَعالى قَسَّمَ الأرْزاقَ بَيْنَ خَلْقِهِ حَلالًا ، ولمَ يُقَسِّمْها حَراماً ، فَمَن اتّقى الله وَ صَبَرَ أَتَاهُ اللَّهُ بِرِزْقِهِ مِنْ حِلِّهِ وَ مَنْ هَتَكَ حِجَابَ السَّتْرِ وَ عَجَّلَ فَأَخَذَهُ مِنْ غَيْرِ حِلِّهِ قُصَّ بِهِ مِنْ رِزْقِهِ الْحَلَالِ وَ حُوسِبَ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ »
« 1 » .
« همانا روح الأمين در جان من اين گونه دميد كه بيگمان كسى نخواهد مرد مگر اينكه روزى خود را تمام و كمال به دست آورد . پس تقواى الهى پيشه كنيد و در خواسته هاى خود راه ميانه روى را در پيش گيريد ، مبادا كندى رسيدن روزى ، شما را به طلب روزى از راه گناه وا دارد ، چون ، خداوند متعال روزى خلق را ميان ايشان به حلال و نه حرام تقسيم كرده ، پس هركس تقواى الهى پيشه كند وشكيبايى بورزد خداوند روزى او را از راه حلالش به وى خواهد داد ، وهركس پرده درى كند و در رسيدن به روزى شتاب كند و آن را از راه نامشروعش به دستآورد ، از روزى حلال او كاسته خواهد شد ، و به روز رستاخيز بر آن روزى حساب پس خواهد داد » .
بيع چيست ؟
1 - مبادله يك مال با يك مال ديگر ، و يا به ملكيت در آوردن چيزى درقبال بهاى آن را بيع گويند . در چنين قراردادى بايد شرط بنيادين رضايت دو طرف به منزله ى مبناى قراردادها فراهم آيد . « درباره ى تراضى واركان آن ، به تفصيل در بخش دوم : احكام عمومى عقود وقراردادها ، سخنگفته شده است » .
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ج 12 ، أبواب مقدمات التجارة ، ص 27 ، باب 12 ، ح 1 ، و : الكافى ج 5 ، ص 80 ، و : التهذيب ج 6 ، باب 93 ص 321 .