ه - - واجب نيست كه حتماً ايجاب وقبول از ساختار فعل ماضى « مثلًا فروختم » پيروى كنند بلكه مىتوان صيغه عقد را با ساختار فعل مضارع نيز جارى كرد « مثلًا مىفروشم » .
و - خطا در تلفّظ واژهها و يا اشتباهات ديگرى در سخن كه معنى را تغيير نمىدهند آسيبى به قرارداد نمىرسانند .
2 - ايجاب بايد پيش از قبول صورت پذيرد ، ولى در صورتى كه قرارداد « لفظى يا كتبى » معنى خواسته شده را برساند ، اين امر واجب نمىباشد ، مثلًا اگر خريدار پيش از فروشنده سند فروش خانه را امضا كند ، قرارداد صحيح است .
3 - بين ايجاب وقبول بايد توالى عرفى موجود باشد به گونهاى كه اين دو ، مؤلّفه يك عقد محسوب شوند ، در غير اين صورت ، اگر ميان ايجاب وقبول زمان طولانىاى فاصله بيفتد به گونهاى كه در عرف ديگر به آن عقد اطلاق نشود ، قراردادى منعقد نخواهد شد .
البتّه اگر ويژگيهاى قرارداد چنين فاصله زمانىاى را اقتضا كند ، اشكالى نيست . مانند اينكه ايجاب كننده ، ايجاب خود را به زبانى غير از زبان خريدار بگويد ، و خريدار پس از ترجمه صيغه عقد ، قبول خود را ابراز كند . همچنين است اگر مثلًا فروشنده متن قرارداد را از طريق پست براى خريدار بفرستد تا وى آن را امضا كند ، و خريدار نيز پس از بررسىها ومشورتهاى لازم آن را امضا كند .
معيار در اينجا عرف است ، يعنى اين عرف است كه بايد ايجاب وقبول طرفهاى قرارداد را متوالى دانسته وعملكرد دوطرف را به مثابه عقدى يگانه محسوب كند . از اين رو اگر ميان ايجاب وقبول مدّت زمانى فاصله بيفتد ، به گونهاى كه عرف ، قبول طرف دوّم را در پاسخ ايجاب طرف اوّل نپندارد ، عقد باطل خواهد بود .
4 - همخوانى ميان ايجاب وقبول ، يكى ديگر از شرطهاى درستى عقد مىباشد . از اين رو اگر طرف اوّل در ايجاب خود ، كالا و يا شرطى معيّن و طرف دوّم در قبول خود كالا و يا شرط ديگرى را مدّنظر قرار داده باشد ، عقد كامل نخواهد شد . به عنوان نمونه اگر كسى صاحب يك ساختمان چند طبقه باشد و به قصد فروش طبقه دوّم اين ساختمان ، ايجابى صورت دهد ، ولى در مقابل ، خريدار ،
احكام معاملات (فارسى) — صفحة 242
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٢٤٢