خداواولىالامر اطاعت نمايد و در پرتو هدايت قرآن مجيد حركت كند . در غير اين صورت ، اين توبه ، توبه كسانى است كه از پيامبر خدادورى جستهاند و غير از خدا ، و پيامبر و مؤمنان ، كس ديگرى را دوست و همدم خود قرار دادهاند .
5 - ( لَقَد تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِن بَعْدِمَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُفَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ « 1 »
« مسلماً خداوند رحمت خود را شامل حال پيامبر و مهاجرين و انصار كه در زمان عسرت ودشوارى و شدّت ( در جنگتبوك ) از او پيروى كردند ، نمود ، بعد از آنكه نزديك بود دلهاى گروهى از آنها ، از حق منحرف شود ( و از ميدان جنگبازگردند ) پس خدا توبه آنها را پذيرفت كه او نسبتبه آنها مهربان و رحيم است . »
فقه آيه : از اقسام توبه ، جهاد و پيكار با دشمن و فرمانبردارى از پيامبرصلى الله عليه وآله در لحظات سخت و دشوار است . زيرا كسى كهعصيان مىكند و از اطاعت پيامبر سرپيچى مىنمايد و بعد توبه مىكند و سپس وقتى كه لحظه سخت و دشوارى فرا مىرسد ، باز هم بهعصيان و نافرمانى باز مىگردد ، توبه او يك توبه واقعى و حقيقى نخواهد بود . مانند كسى كه در هنگام شهوت ، زنا مىكند و پس ازفراغت توبه مىكند وسپس وقتى كه دوباره شهوت او طغيان مىكند باز هم زنا مىكند ، چگونه مىتوان توبه او را يك توبه صادقپنداشت ؟
6 - ( فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ « 2 »
« پس آدم از پروردگارش كلماتى دريافت داشت ( و با آنها توبه كرد ) و خداوند توبه او را پذيرفت چرا كه خداوند توبهپذير و مهربان است . »
فقه آيه : وسيله پذيرش توبه ، كلماتى است كه خداوند از فضل و لطف خود به بندگانش مىآموزد ، مانند آن كلماتى كه حضرتآدم از پرودگارش دريافت كرد و آن كلمات عبارت بودند از : توسّل به حضرت پيامبر اسلامصلى الله عليه وآله و اهل بيت اوعليهم السلام .
7 - (
فَأَمَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَعَسَى أَن يَكُونَ مِنَ الْمُفْلِحِينَ
« 3 » ( .
« اما كسى كه توبه كند و ايمان آورد و عمل صالحى انجام دهد ، اميد است از رستگاران باشد . »
فقه آيه : توبه در صورتى وسيله فلاح و ابزار رستگارى مىباشد كه توأم با ايمان حقيقى و عمل صالح باشد
هامش
( 1 ) سوره توبه ، آيه 117 .
( 2 ) سوره بقره ، آيه 37 .
( 3 ) سوره قصص ، آيه 67 .