( يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ * ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً * فَادْخُلِي فِي عِبَادِي * وَادْخُلِيجَنَّتِي « 1 »
« تو اى روح آرام يافته ! به سوى پروردگارت بازگرد در حالى كه هم تو از او خوشنودى و هم او از تو خوشنود است پس ، در سلكبندگانم درآى و در بهشتم وارد شو ! . »
مرگ صرفاً يك نوع سفر است و مرحله بعد از مرگ ، بسيار بزرگتر از مرگ است . و با تذكّر هميشگى مرگ است كه انسان براىدوره بعد از آن كار و تلاش مىكند . و با يادآورى مرگ است كه انسان ارزش زندگى دنيوى را مىفهمد ، و درك مىكند كه اين فرصت ، بازگشت ناپذير و غير قابل تعويض است ، و تنها در اين حالت است كه او در حيات دنيوى خود بدون تضييع وقت و از دست دادنفرصت ، كار و تلاش مىكند ، شبها را - جز اندكى - به عبادت و نماز مىپردازد ؛ در سحرگاهان از خداى خود آمرزش مىطلبد ؛ از مساكين و ايتام و فقرا دستگيرى به عمل مىآورد . امّا كسى كه مرگ را فراموشكند ، او چنان خواهد بود كه خداوند مىفرمايد :
( كَلَّا بَلْ لَا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ * وَلَا تَحَاضُّونَ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ * وَتَأْكُلُونَ التُّرَاثَ أَكْلًا لَمّاً * وَتُحِبُّونَ الْمَالَحُبّاً جَمّاً * كَلَّا إِذَا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكّاً دَكّاً * وَجَاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفّاً صَفّاً * وَجِاْىءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الْإِنسَانُ وَأَنَّى لَهُالذِّكْرَى « 2 »
« چنان نيست ( كه شما مىپنداريد ) ، شما يتيمان را گرامى نمىداريد * ويكديگر را بر اطعام مستمندان تشويقنمىكنيد * و ميراث را ( از راه مشروع و نامشروع ) جمع كرده مىخوريد * و مال و ثروت را بسيار دوست داريد ( و به خاطرآن گناهان زيادى مرتكب مىشويد ) * چنان نيست ( كه آنها مىپندارند ) ! در آن هنگام كه زمين سخت در هم كوبيده شود * و فرمان پرودگارت فرا رسد و فرشتگان صف در صف حاضر شوند * و در آن روز جهنّم را حاضر مىكنند . در آن روز انسان متذكر مىشود ، اما اين تذكر چه سودى براى او خواهد داشت ؟ »
يادآورى مرگ ، زندگى را براى تو آسانتر مىگرداند ، بلكه تو را مسلّط بر زندگى قرار مىدهد زيرا زندگى در دنيا ، تنها يك مرحلهو يك دورهاى كوتاه از مسير طولانى ماست . پس چرا در از دست دادن آن متأسف شويم ؟ و چرا از آنچه كه از امور دنيايى به ما دادهشده ، دچار غرور ونخوت گرديم ؟ و چرا طالبان دنيا اين همه بىتابى و نگرانى پيدا مىكنند و اگر دنيا را از دست بدهند ، بىقرار وبيمناك مىشوند و اگر هم بدست بياورند ، حريص و بخيل مىگردند ؟
مجموعه فضيلتها ، آداب خير و صفات نيك ، در وجود كسانى كه به مرگ ايمان دارند
هامش
( 1 ) سوره فجر ، آيات 27 - 30 .
( 2 ) سوره فجر ، آيات 17 - 23 .