شده و در جايى ثبت شده است .
اگر در قرآن دقّت كنيم ، متوجه مىشويم كه شيوهى قرآن اين است كه ابتدا نمونهاى ذكر مىكند . بعد به بيان يك حقيقت كلّى مىپردازد . اينجا هم خداوند فرموده است :
« هر كسْ كارهاى گذشتهاش و آنچه پيش فرستاده است ، همه نوشته و ثبت مىشود . » ولى اينْ تنها يك مثال است . حقيقت كلّى آن است كه : « وَ كُلَّ شَىءٍ احْصَيْناهُ » ؛ هر چيزى را آمارگيرى كرده و با دقّت كامل در تعداد ذرّهها و حالتها ثبت نمودهايم . اين آمارها در كجاست ؟ : « فى إِمامٍ مُّبينٍ » . در « امامِ » آشكاركننده .
مراعاتالنّظير ميان « كتاب » و « نكتب »
خداوند قبلًا فرمود : « وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ »
« آنچه را از پيش فرستادهاند و تمام آثار آنها را مىنويسيم . » سخن از كتابت و نوشتن است . آيا در اينجا هم جا نداشت بفرمايد :
« آمار هر چيزى را در « كتاب » آشكاركنندهاى مشخّص كردهايم . »
« نكتب » و « كتاب » با هم مراعاتالنّظيراند كه از صنايع ادبى است . از قضا در برخى از آيات در اين گونه موارد از تعبير « كتاب » استفاده شده است ؛ مثلًا :
« إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ » « 1 »
كتاب ابرار در عِليّين است .
استفاده از كلمهى « امام » به جاى « كتاب »
در اين خصوص كه چرا در سورهى يس و در آيهى مورد نظر ، كلمهى « كتاب » به كلمهى « امام » تغيير يافته است ، بايد گفت :
« امام » شخصى است كه پيشرو انسان است . جلو مىرود و انسان پشت
هامش
( 1 ) - / مطففين ، 18 .