است . زيباتر آن است كه هم شامل ترس در دنيا باشد ؛ هم آخرت .
اين آيه را با ضميمه كردنِ آيات ديگر مىتوان چنين معنى كرد كه :
منظور از غيب اين است كه ايمان فرد به غيب كامل باشد . تمام ابعاد غيب را قبول كند و ايمان به تمام ناشناختههايش داشته باشد . مثل برخى نباشد كه بخشى را مىپذيرند و بخش ديگر را رها مىكنند ؛ ايمان بايد كامل باشد ؛ چرا كه در قرآن مىخوانيم :
« إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ » . « 1 » خداوند ، تنها از پرهيزگاران مىپذيرد .
تا ايمان كامل ، همهجانبه و شامل بر همهى زواياى پنهان معارف نباشد ، چندان ثمرى نخواهد داشت . و اگر ايمان كامل شد و غيب را هم شامل گرديد ، « فَبَشِّرهُ بِمَغْفِرةٍ و أجْرٍ كريمٍ » .
چنين كسى را با آمرزش و پاداشى پرارزش بشارت ده .
در اين آيه واژهها دوتا دوتا در كنار هم قرار گرفتهاند : « اتّبع الذكر » و « خشى الرحمن » با هم آمدهاند . « فَبَشِّرهُ » با « انما تنذر » در كنار هم ، « مغفرة » و « اجر كريم » نيز به هم عطف شدهاند .
/ هفت
محو گناهان گذشته
با بحث كوتاهى در بارهى مغفرت اين درس را به پايان مىرسانيم .
« مغفرت » يعنى چه و منظور قرآن از « فبشِّرْهُ بِمَغفرِةٍ » چيست ؟
جملهى مشهور و معروفى داريم كه « الإسلامُ يَجُبُّ ما قبله » « 2 » يعنى : اسلام اين ويژگى را دارد كه ماقبلِ خود را از بين مىبرد و محو مىكند . انسان در لحظهاى كه ايمان مىآورد ، ماقبل او از مابعدش جدا مىشود . روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه : عبد الله بن مسعود نزد پيامبر گرامى آمده و عرض
هامش
( 1 ) - / مائده ، 27 .
( 2 ) - / عوالى اللآلى ، ج 2 ، ص 54 ، المسلك الرابع ، ح 145 .