يعنى خدا مىفرمايد : ما با قدرت و حكمتى كه داريم ، موجودات را خلق كردهايم .
« مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَا »
عمل به معناى اثرى است كه بر روى اشيا گذاشته مىشود . انسان با توجه و با كارْكرد خود اثرى را از خود به جا مىگذارد ؛ ولى خداى متعال در قبالِ كارهايى كه انجام مىدهد ، متقبِّلِ رنج و زحمت نمىشود « 1 » : به محض اين كه دستور بدهد آن كار خود به خود انجام خواهد شد .
« مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينَا أَنْعَاماً »
واژهى « انعام » از كلمهى « نعم و نعمة » گرفته شده است ؛ از آن جايى كه حيوانات چهارپا فوايد بسيار زيادى دارند و براى انسان نعمت بزرگى به حساب مىآيد ، در زبان عربى به اين گونه حيوانات انعام گفته شده است .
« فَهُم لَها مَالِكون »
انسانها در ظاهر مالك اين چهارپايان هستند ؛ اما در حقيقت مالك اصلى خداست ؛ زيرا او اينها را به وجود آورد است . گرچه گفتيم كه خداوند همانند انسانهابراى به وجود آورد ، زحمتى نكشيده است ؛ اما اين گونه تعبير مىكند كه ما زحمت كشيده ، آنها را به وجود آورديم تا شما انسانها آنها را مالك شده و استفاده كنيد .
مالك آنها بودن يعنى چه ؟
/ ب
گاوميشى تحت ارادهى بچّهاى !
1 . به معناى ملكيَّت و صاحب شدن به اين معنا كه بگوييم انسان مالك و صاحب آن حيوانات است .
هامش
( 1 ) - / تعابيرى از اين دست بارها در قرآن آمده است : قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَىَّ هَيِّنٌ ونيز : انّ ذالك على اللّهيسير . مريم ، 9 و حج ، 70 .