ديگرى است كه لايَعْلَمونْ - آن را نمىدانند - و آن روح مجرّد است . شما را از سه چيز خلق كردهاند : از مواد زمين و عناصر آن و از ژنهاى نطفهى خودتان كه بشر برايش ناشناخته است و يكى هم موجود غيرمرئى .
اين آيه - شايد - تحمّل اين معنا را داشته باشد - نمىدانم .
آيا جهان را يك تصادف كور به وجود آورده است ؟ !
يكى از حضّار : سياق آيات ، برداشت استاد رحمانى را تقويت مىكند ؛ چون خداوند در اين آيه در صدد بيان نشانههايى بر توحيد و معاد است و در آيههاى قبل ، زندهكردن زمين و رويش گياهان و جارى شدن چشمهها و . . . را نشانههايى براى صفات كمال خداوند بر شمردند .
در اين آيه به اين نكته توجّه داده مىشود كه يكى ديگر از نشانهها ، زوج بودن بسيارى از مخلوقات خداوند است . رويش گياهان هم كه در آيهى قبل ذكرشده ، خود ناشى از زوج بودن آنهاست . زوج بودن گياهان ، انسانها و ساير مخلوقات ، نشانهاى بر نظم و نيز تدبير ، علم و قدرت خداوند دارد و اين كه خدا برتر از آن است كه نتواند چنين نظم دقيق و حيرتآورى را ايجاد كند .
اين زوج بودن نشان مىدهد كه نظام خلقت ، تصادفى به وجود نيامده ، بلكه بسيار دقيق و حيرتانگيز ، هر چيز براى خود زوجى دارد . اگر جهان را يك تصادف كور ايجاد كرده ، اين زوجيّت در بين اشياء عقلًا و بنابر حساب احتمالات غيرممكن بود .
بنابراين « سبحان » در اين جا به همان معناى حقيقى خود يعنى تنزيه آمده است و از طرفى اهميّت و عظمت زوج بودن اشيا را نشان مىدهد ؛ كه اين زوج بودن ، تصادفىبودن نظام خلقت را باطل مىسازد و خداوند چون عظيم است و هيچ نقصى در او راه ندارد ، مىتواند چنين شاهكارى انجام