هدف آن دوستدارى رهبرى شرعيى است كه مشعل رسالت را حمل كند . پس هر كه مىخواهد از پيامبر خدا به سبب رنجى گران كه وى براى تبليغ رسالت مىكشد ، / 336 تا آنجا كه خود ( ص ) گفت :
« هيچ پيامبرى آزارى چنان كه من كشيدم ، نكشيد » . سپاسگزارى كند ، هيچ سپاسى بهتر از دوستدارى اهل بيت او كه حامل همان رسالتند و آن را به مردم مىرسانند ، نيست . . . و اين چنين است كه مزد رسالت به مصلحت خود مردم نيز هست ، و از اين روست كه پروردگار سبحان ما گفت : «
قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ
« 37 » بگو هر مزدى كه از شما طلبيدهام از آن خود شماست » .
از آنجا كه برخى مفسّران اين حكمت را در نيافتهاند در تفسير اين آيه به گونهاى كه متناسب با سياق آن نيست ، دچار تكلّف شدهاند و گفتهاند : براى آن كه پيامبر ما ( ص ) از لحاظ نسب در ميانهء قريش قرار داشت و حدّ اوسط بود ، و با بسيارى از قبيلههاى قريش خويشاوندى داشت ، از ايشان خواست كه او را به سبب خويشاوندى او با خود دوست بدارند ، و اين تفسير را در حديث زيرين از ابن عبّاس نقل كردهاند :
« همانا پيامبر خدا ( ص ) واسطه نسب در قريش بود ، و هيچ تيرهاى از تيرههاى آنان نبود كه او را از زادگان خود محسوب ندارد ، پس خدا گفت : «
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً
« 38 » بگو كه من از شما مزد رسالت نمىخواهم » . بر آنچه شما را بدان فرا مىخوانم «
إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
« 39 » جز دوستى خويشاوندان » .
مرا به خاطر خويشاونديم با خود دوست بداريد ، و بدان سبب حفظم كنيد » . « 40 » به نظر من اين نصّها به سببهاى زير تفسير قرآن را نشايد :
1 - بيگمان اين آيه از محكمات قرآن است كه هيچ شكّى در معناى آن
هامش
( 37 ) - السبأ / 47 - م .
( 38 ) - الشّورى / 23 ، ( اين بخش از آيهء در سورهء انعام ، 90 نيز آمده است ) - م .
( 39 ) - الشورى / 23 .
( 40 ) - الدرّ المنثور في التفسير بالمأثور ، ج 6 ، ص 6 .