خويشاوندان » چنين تفسير مستفاد شده ) يا چنين تفسير كردهاند كه خدا را دوست بداريد ، و با فرمانبردارى از او به دو نزديك شويد . « 41 » و به تفصيلى افزونتر :
رواياتى كه از طريق فرقههاى گوناگون اسلامى دربارهء تفسير اين آيه به اهل بيت آمده بالغ بر چهل و چهار حديث مىشود كه نزديك به نوزده حديث آن از طريق اهل بيت ( ع ) و در كتابهاى شيعيان ايشان آمده است « 42 » و بيست و شش حديث از ديگر كتابها روايت شده است .
/ 338 در حالى كه جمع تمام روايات معارض با آن فقط شش حديث مىشود و در آنها اختلافى بزرگ وجود دارد ، و حتى در يكى از آن روايات كه به سعيد بن جبير منسوب است رأى مشهور مخالف با اين نصوص را ملاحظه مىكنيم .
پس آيا شكستن چهل و چهار حديث يكسان در معنى با شش حديث متفاوت كه شديدترين اختلاف را با يكديگر دارند جايز است ؟ با توجّه به اين كه كلمهء « القربى » در پانزده جاى قرآن به معنى خويشاوند فرد آمده كه در اينجا نيز همان معنى را مىدهد ، و با توجّه به اين كه اين احاديث نصوصى شرعى نيستند ، زيرا از پيامبر خدا ( ص ) روايت نشدهاند ، بلكه اجتهادهايى از نسل اوّل مفسّراناند ، در حالى كه دستهء اوّل آن نصوص در اغلب موارد از شخص پيامبر خدا روايت شدهاند ، و از اين روست كه مىبينيم مفسّر معروف ، شوكانى در تقرير اين معنى گويد و آن را سخت استوار مىكند كه تفسيرى است كه به پيامبر خدا ( ص ) مىرسد و اسناد آن نزد احمد در مسند چنين است : حديث كرد ما را حسن بن موسى كه قزعة بن سويد از ابن ابى نجيح از مجاهد از ابن عباس به ما گفت : كه پيامبر ( ص ) . . . پس او اين حديث را ذكر كرد ، و ابن ابى حاتم از پدرش از مسلم بن ابراهيم از قزعه روايت كرد ، و ابن المبارك و سعيد بن منصور و عبد بن حميد و ابن
هامش
( 41 ) - همان مأخذ .
( 42 ) - رجوع كنيد به نور الثقلين ، ج 4 ، ص 570 - 576 .