معروف به « نوافلاطونى » بود ، پس ديانتى كه بسيارى از نصرانيان امروزه بر آنند ، با آن فلسفه آميخته و مشوب شده است .
امروز مردمى را مىبينيم كه فرهنگ قومى يا ميهنى يا سوسياليستى يا سرمايهدارى را به انديشهء اسلامى مىافزايند ، و اين چيزى جز انواعى از شرك نيست ، هر گاه بدانيم كه جوهر آنها در تسليم و سرسپردگى به غير خدا نمودار مىشود .
بنا بر اين بر ما واجب است كه خالصانه و بى هيچ اضافهاى تنها به سوى دين دعوت كنيم ، اگر مردم پذيرفتند و پاسخ مثبت داند ، چه بهتر و گرنه تكليف واجب ما افزودن بر كوشش است ، و به جاى اين كه دين خود را به سطح ( خواهشهاى ) مردم پايين بياوريم واجب است آنها را به سطح دين بالا بريم ، و پس از دعوت و تبليغ ، مسئوليّت هدايت بر عهدهء ما نيست ، زيرا براستى ، هدايت از جانب خداست .
«
اللَّهُ يَجْتَبِي إِلَيْهِ مَنْ يَشاءُ
- خدا هر كه را خواهد براى رسالت خود برمىگزيند . » / 302 از پيامبرانش ، مانند پيامبران اولو العزمى كه پيشتر ياد شدند و خداوند ايشان را بر ديگر انبياء خود برترى داده است ، و عبارتند از نوح ، پير پيامبران كه سياق آيه او را مقدّم داشت زيرا وى نخستين پيامبرى است كه دل بر ابلاغ رسالت يكتاپرستى گماشت ، با آن دشواريهاى معروف و نهصد و پنجاه سال را پشت سر گذاشت ، و پس از او پيامبر ما محمّد ( ص ) را ياد كرده است زيرا او ميان پيامبران اولو العزم از همه بزرگتر است ، سپس پيامبران سهگانه ، ابراهيم و بعد موسى و بعد عيسى ( عليهم السلام ) را به ترتيب زمانى نام برده است .
«
وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ
- و هر كه را به دو باز گردد به خود راه مىنمايد . » از ساير بندگانش را .
/ 303
[ سوره الشورى ( 42 ) : آيات 14 تا 18 ]
وَ ما تَفَرَّقُوا إِلاَّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ