قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُم بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمَالًا ، الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيهُمْ فىِ الحَيَوةِ الدُّنْيَا وَ هُمْ يحْسَبُونَ أَنهُمْ يحْسِنُونَ صُنْعًا « 1 »
بگو : آيا شما را از زيانكارترين مردم آگاه گردانم ؟ آنانكسانىاند كه كوشششان در زندگى دنيا به هدر رفته و خود مىپندارند كه كار خوب انجام مىدهند .
بنابر اين هر انسانى به نحوى ، محتاج توبه است و هيچ كس نبايد تصوّر كند كه بىنياز از اين فضيلت بزرگ الهى و اخلاقى مىباشد . از اينرو همه بايد از توبه ، كه از الطاف جليه و آشكار پروردگار متعال است ، كمال بهرهبردارى را در جهت پيشرفت معنوى و سرعت در سير و سلوك روحانى و دستيابى به اهداف متعالى بنمايند .
نكتهء اخلاقى مهمّ ديگر اين است كه : هرگونه مخالفت با امر خداوند تبارك و تعالى ، گناه است و هر گناهى ، از اين جهت كه مخالفت با فرمان خداى بزرگ است ، گناه بزرگ و كبيره محسوب مىشود . بنابراين نزد اهل معرفت و سالكان الىالله ، گناه كبيره و صغيره معنا ندارد و مطلق گناهان ، بزرگ محسوب شده و توبه را بر انسان واجب مىكند . هرچند برخى از معاصى به سبب ناهنجارى و زشتى بيش از اندازه ، از منظر فقهى ، به گناه كبيره مشهور شدهاند ، ولى بايد بدانيم كه اين شهرت ، ذاتى نيست ، بلكه نسبى است و در مقايسهء آثار گناهان نسبت به يكديگر و در محدودهء تقسيمبندىهاى فقهى پديد آمده است ؛ مثل اينكه نگاه به نامحرم نسبت به تماس با نامحرم ، صغيره است و تجاوز به نامحرم ، نسبت به تماس با نامحرم ، كبيره مىباشد .
هامش
( 1 ) . كهف / 104 - 103