در واقع هنر توبه در آن است كه موانع مهم استجابت دعا را رفع مىكند - موانعى كه انسان را از دريافت رحمت بىمنتهاى پروردگار متعال محروم ساخته است - و گرنه خداوند متعال عهد فرموده است كه دعاى بندگان را اجابت نمايد :
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادي عَنِّي فَإِنِّي قَريبٌ أُجيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لي وَ لْيُؤْمِنُوا بي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ « 1 »
و هر گاه بندگان من ، از تو در باره من بپرسند ، [ بگو ] من نزديكم ، و دعاى
دعاكننده را - به هنگامى كه مرا بخواند - اجابت مىكنم ، پس [ آنان ] بايد فرمان مرا گردن نهند و به من ايمان آورند ، باشد كه راه يابند .
بزرگترين و مهمترين مانع استجابت دعا ، گناه است . از اينرو قاطعانه مىتوان گفت : پس از توبه ، يعنى هنگامى كه انسان پاك و پاكيزه مىشود و گناهى در پروندهء اعمال او باقى نمىماند ، دعاى او مستجاب است . معنا ندارد كه گناه در زندگى آدمى نباشد و دعاى او مستجاب نشود . عدم استجابت دعا پس از توبه ، هم مخالف حكمت الهى است و هم با صراحت قرآن كريم مبنى بر اجابت قطعى دعا ، منافات دارد .
در روايات آمده است كه در زمان حضرت موسى ( ع ) خشكسالى شده بود . آن حضرت مردم را براى دعاى باران در بيابانى جمع كرد . همه مشغول دعا ، تضرّع و زارى شدند و از خداوند متعال طلب نزول باران كردند . خداوند سبحان به حضرت موسى ( ع ) وحى فرمود : من دعاى تو و همراهانت را مستجاب نمىكنم ؛ زيرا يك سخنچين در بين شماست كه مانع استجابت دعاى جمع مىشود . حضرت موسى ( ع ) گفت : پروردگارا ، او را به ما معرّفى كن تا از خود برانيم . پروردگار مهربان كه در هر حالى ستّارالعيوب است و بندگانش را دوست دارد و مانع رسوايى آنان
هامش
( 1 ) . بقره / 186