هر چند اين دستورالعملها براى آن حضرت بيان گرديده است ، در حد نازلترى مؤمنان نيز موظّف و مكلّف به رعايت آن مىباشند . ما نيز بهعنوان پيروان آن مكتب الهى بايد لحظهاى از تلاش و كوشش باز نمانيم . اسلام مىگويد تلاش و سعى ما بايد هم براى آخرت باشد و هم براى دنيا ، چنان كه در قرآن مىخوانيم :
« وَ ابْتَغِ فيما آتاكَ اللّهُ الدّارَ الآخِرَةَ وَ لا تَنْسَ نَصيبَكَ مِنَ الدُّنيا » .
« 1 » بايد هم براى دنيا و هم براى آخرت كوشا باشى . در اسلام تنبلى و تنپرورى و پرخوابى به شدّت نكوهش شده است . از اينرو ، در روايات مىفرمايند :
« إنَّ اللّه جَلَّ و عزَّ يُبْغِضُ العَبدَ النَّوّامَ الفارِغ » ؛ « 2 »
مبغوضترين مردم در نزد خداوند ، كسى است كه عمرش را به بطالت و تنبلى سپرى كند .
« أبْغَضُكُم الي اللّهِ تعالي كُلَّ نَئومٍ واكُولٍ و شروبٍ » ؛ « 3 »
مبغوضترين افراد نزد خداوند كسى است كه زياد مىخوابد ، زياد مىخورد و زياد مىنوشد .
خلاصهى كلام اينكه ، اى رسول خدا ! بايد در شب به عبادت و رابطهى با خدا و در روز به تبليغ مشغول باشى و بر اساس اين فرمان ، پيامبر ( ص ) بسيار پركار بودند و در شب نيز سه چهار مرتبه بيدار مىشدند و به اقامهى نوافل مشغول مىشدند .
هامش
( 1 ) - قصص / 77 : « و با آنچه خدايت داده سراى آخرت را بجوى و سهم خود را از دنيا فراموش مكن . »
( 2 ) - محمد كلينى ، كافى ، ج 5 ، ص 84
( 3 ) - ورام ، مسعود بن عيسى ، مجموعه ورّام ، ج 1 ، ص 100