و گاه با فرمان دادن به باد و باران آنها را يارى مىكرد . با اينكه توكّل و ايمان بر خدا داشتند ، براى اطمينان قلبى آنان امدادهاى غيبى را به ياريشان مىفرستاد .
گاهى اوقات نيز براى متوجّه ساختن و از غفلت خارج كردن بندهى خويش مشكلاتى را بر سر راه بندهاش ايجاد مىكند . و انسان مؤمن و وارسته آن را به حساب الطاف خفيهى پروردگار خويش مىنويسد . وقتى خبر درگذشت حاج آقا مصطفى را به حضرت امام خمينى ( قدس سره ) دادند ، ايشان مرگ فرزند خويش را از الطاف خفيهى الهى دانستند . « 1 » گاهى اين تنبّهها و گوشمالىها بسيار بهتر از نعمتهاى خداوند است و انسان را از غفلت بيدار مىكند . چنان كه در آيات متعدّدى مىخوانيم :
« لَعَلّهُم يَضَّرَّعُونَ »
« 2 » بلا را مىفرستد تا آنان را متوجّه خويش و ارادهى خود گرداند . بنابراين چنان كه بيان شد ، در جنگ حنين وقتى توكّل بر خدا جايش را به امكانات و تعداد لشكريان داد ، آنان را با شكست مواجه ساخت . و هرگاه توكّل و توجّه به حضرت حقتعالى بود ، پيروزى و امدادهاى الهى به سراغشان مىآمد .
از اين رو ، در قرآن بارها به اين نكته اشاره دارد كه :
« فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ »
« 3 » مؤمن بايد توكّل داشته باشد كه بهواسطهى توكّلش بر مشكلات فايق آيد . به راستى اگر اين توكّل بر خدا در جامعه ظهور پيدا كند ، كارها آسان مىشود ، ازدواجها آسان مىگردد . چرخ معيشت زندگى روانتر مىچرخد .
هامش
( 1 ) - صحيفه نور ، ج 3 ، ص 234 ، سخنرانى 10 / 8 / 1356
( 2 ) - اعراف / 94 : « تا مگر به زارى درآيند . »
( 3 ) - يوسف / 67 : « و توكل كنندگان بايد بر او توكل كنند » ، ابراهيم / 12 : « و توكل كنندگان بايد تنها بر خدا توكل كنند . »