وى عالم وحدت ، لقا و فنا را پيموده است . فى جوار اللَّه عنداللَّه است . در عالم كثرت بعد از وحدت ، و بقاى بعد از فنا است .
قرآن مىفرمايد :
« فَلاتَعْلَمُ نَفْسٌ ما اخْفِىَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ اعْيُنٍ » ؛
« 1 » هيچ كس از آن [ مايهء شادمانى ] و مايهء روشنى چشمها خبر ندارد .
اين مقام را به همه كس نمىدهند و هيچ كس نمىتواند خدا را درك كند مگر آن كه به آن مقام برسد . هيچ كس نمىداند پروردگار عالم چه چيزى را براى انسان مهيا كرده است .
شاعر مىگويد :
برقى از منزل ليلى بدرخشيد سحر * وه كه با خرمن مجنون دل افگار چه كرد ! « 2 »
خوشا به حال كسى كه نور خدا در دلش بتابد . همه چيز را بسوزاند و دل را مظهر صفات جمال و جلال خدا كند . انسان با راز و نياز و توسل به قرآن و اهلبيت به جاهايى مىرسد كه :
رسد آدمى به جايى كه به جز خدا نداند
نه حتى بالاتر از اين :
رسد آدمى به جايى كه به جز خدا نبيند * بنگر كه تا چه حد است مكان آدميت
طيران مرغ ديدى تو ، زپاىبند شهوت * به درآى تا ببينى طيران آدميت « 3 »
هامش
( 1 ) سجده آيه 17
( 2 ) حافظ ديوان اشعار غزليات شماره 141
( 3 ) سعدى مواعظ غزليات شماره 16