علم احكام ( سنهء قائمه )
شكى نيست كه هر كارى كه در زندى انسانها فرض شود ، از نظر اسلام داراى حكمى است كه مردم بايد به آن آشنا باشند و بر طبق آن عمل نمايند ، يعنى اگر واجب است ، حتماً آن را به جاى آورند و اگر حرام است جداً از آن دورى كنند و همينطور در ساير احكام پنجگانه الهى ، اينچنين زندگانى و حياتى را كه بر اساس نظام تكليف و وظيفه مبتنى است ، يك زندگانى انسانى و الهى مىنامند ، در مقابل ، زندگى حيوانى است كه هيچ حكم و تكليفى بر آنها بار نيست و حيوانات هيچ وظيفهاى در اين رابطه ندارند .
براى رسيدن به اين احكام و علم به آنها كه مستلزم تلاش و جهدى بسيار است و شايد در توان تودهء مردم و عموم ناس نباشد شارع مقدس سه راه را در پيش روى انسانها گذارده است :
1 - خود افراد به فراگيرى اين علم بپردازند : يعنى سالها در محضر اساتيد فن ، شاگردى كرده و كتابهاى فراونى را مطالعه و مطالب آن را استخراج كنند ، علوم جنبى و همچون صرف ، نحو ، رجال ، تفسير و . . . را فرا بگيرند و خلاصه با مجاهدت و تصفيه باطن به آنچه از اين مسير بدست آورده و استنباط نمودهاند ، عمل نمايند ، كه در اصطلاح به چنين اشخاصى مجتهد مىگوييم .