تحمل گرديد ، به اين صبر و تحمل مىگويند . در هر صورت ، براى به انجام رساندن و نتيجه گرفتن از كارها ، استقامت كردن و پشتكار داشتن با دو پشتوانه مهم سعه ى صدر و تحمل ضرورى و لازم است .
استقامت در كارهاى عبادى
عبادت نيز كه ما آن را در زمره ى بهترين كارهاى خوب و عمل صالح برشمرديم ، به نوبه خود داراى مسائل و مشكلات خاصى است . نماز اول وقت خواندن ، نمازجماعت ، نمازشب ، روزه ماه مبارك رمضان ، مخصوصاً خمس و زكات دادن ، جهاد در راه خدا و همينطور ساير افعال عبادى و اعمال صالحه ، همه مشقت و رنج دارد و مشكلاتى را بر عاملين آن تحميل مىكند ، ليكن انسان بايد با صبر و حوصله و تحمل ، آنها را پشت سر بگذارد و به فوز عظيم و رستگارى بزرگ نايل آيد و مواظب باشد تا مشكلات ، او را وادار به عقبنشينى نكند .
بسيارى از اوقات ديده مىشود كه افرادى موفق به نماز شب شده و مدتى به اين سعادت دست مىيابند ولى بعد از يكى دو ماه عقب نشسته و دست از اين خير كثير بر مىدارند ، زيرا خواب ، به عنوان يك مشكل ، خود را نشان مىدهد و او بجاى اينكه با سعه صدر و تحمل و صبر بر آن فائق آيد ، تسليم آن شده و ديگر ادامه نمىدهد . يا مثلًا كسانى اهل خمس دادن بودهاند ولى به علت پيش آمدن مشكلاتى چه اجتماعى و چه فردى از دادن آن امتناع مىورزند و خود و زندگى فرزندانشان را به مال غصبى و شبهه ناك آلوده مىسازند . البته بايد دانست كه همه اينها از وسوسههاى شيطان است و غالباً هم از كارهاى كوچك و ناچيز شروع مىشود و آهسته آهسته آن كار خوب را از زندگى انسان خارج مىسازد .
كار فرهنگى نيز به نوبه خود ، آميخته با يك سرى مشكلات و سختيهاست و نياز مبرم به استقامت و پشتكار دارد و به قول مرحوم آيتاللهفشاركى استاد مؤسس حوزه