سعه ى صدر و صبر ، دوبال استقامت
سعه صدر و صبر و تحمل ، دو عامل مهم و اساسى است كه به منزله دوبال در شراط استقامت و پشتكار كاربرد و بنيانى دارد و ميزان موفقيت و كارآيى آن را در حد بسيار بالايى تضمين مىنمايد . براى روشن شدن جايگاه اين دو عامل و چگونگى كاربرد آنها مثالى از خانواده مىزنيم .
اصولًا در بين همه خانوادهها ، بين زن و شوهر ، اختلافاتى با شدت و ضعف و كيفيتهاى گوناگون وجود دارد ، اگر توافق اخلاقى بين آنها به برسد ، اين ازدواج ، موفق خواهد بود و اين دو ، زوج خوبى بشمار مىروند . حال اگر اختلافى پيدا شد و تكاليفى كه بين زن و شوهر هست به فراموشى سپرده شد ، مرد و زن بايد هر دو با تسلط بر اعصاب ، در رفع آن بكوشند ، يعنى مرد با تلطف ، با مهربانى ، با زبان خوش و نصيحت همسرش را ارشاد و نسبت به وظيفهاش يادآورى و راهنمايى كند و يا خانم ، با شوهرش اين گونه برخورد نمايد ، يعنى سعى كنند با تسلط بر اعصاب ، به مرور زمان و مو به مو و كمكم مشكل را از ميان بردارند . اگر چنين شد ، اين را سعه ى صدر مىگويند .
اما گاهى چنين نمىشود ، يعنى خانم ، با اينكه زن خوبى است ، عفت دارد ، شوهردارى و بچهدارىاش را خوب انجام مىدهد ولى پرخاشگر است و با اندك مشكلى بناى تندى را مىگذارد و تلطف و مهربانى شوهر هم سودى نمىبخشد و يا مرد خانه ، انسانى متدين و زحمتكش است و نسبت به خانم خانه هم كوتاهى نمىكند ، ليكن با كوچكترين مسألهاى ، بهانه مىگيرد و اوقات تلخى مىكند و تذكرات همسرش او را از اين كار باز نمىدارد ، در اينجا ديگر بايد صبر و تحمل كرد و از خود ، ايثار و عفو و گذشت نشان داد .
به عبارت ديگر اگر مشكل با حوصله و تسلط بر اعصاب و اندك اندك حل شد ، علماى اخلاق در اينجا سعه صدر را استعمال مىكنند ، ولى اگر حل نشد و مشكلات