وزاد و توشه
ششمين چيزى كه اين راه مى خواهد ، زاد و توشه است . هر كسى كه بخواهد يك مسافرت بكندولو يك مسافرت نزديك تفريحىزاد و توشه مى خواهد . و ال اگر كسى مثلًا روز جمعه به باغ برود ، اما ناهار همراه خودش نبرد ، گرسنه مى ماند . بدون زاد و توشه نمى شود . به قول شريف ، اين راه پر رنج و به قول اميرالمومنين ( ع ) ، اين راه دور و دراز ، زاد و توشه مى خواهد . زاد و توشه اين راه چيست ؟
قرآن مى فرمايد ، تقوا : « تَزَوَّدُوا فَانَّ خَيرَ الزّادِ التَّقوى » « 1 » اول امر مىكند كه زاد و توشه تهيه كنيد . اين زاد و توشه فقط معنايش اين نيست كه براى قبرتان ، براى برزختان ، براى قيامتتان ، براى آن سفر كه منتهايش بهشت است زاد و توشه تهيه كنيد . نه ، مهم تر از اين است . يعنى يك مصداق مهمتر از اين دارد : « يا ايُها الانسانُ انَّكَ كادِحٌ الى رَبِّكَ كَدحاً فَمُلاقيهِ » ؛ يعنى اى انسان ! در حركتى ، حركتى پر رنج ، دور و دراز و منتهاى سير ، خداست : « انَّ الى رَبِّكَ الرُّجعى » « 2 » ؛ « وَ انَّ الى رَبِّكَ المُنتَهى » . « 3 » مصداق كامل « تزوّدوا » در قرآن اين جاست . به قول امام عسكرى ( ع ) كه در آن روايت مشهور مى فرمايد : معقول نيست كه كسى بدون نماز شب بتواند سير و سلوك كند . در اين راه بايد به همه واجبات اهميت داد ، مخصوصاً نماز براى همه . مخصوصاً حجاب براى خانم ، مخصوصاً خوردن حلال به اندازه اى كه ممكن باشد . حداقل از مشتبهات پرهيز كنيم ، از حرام بَيِّن پرهيز كنيد . مواظب باشيد كه يك لقمه غذاى حرام بَيِّن تا چهل روز انسان را بى حال مىكند . يك لقمه غذاى حرام ديگر نمى گذارد به جايى برسد .
يكى از بزرگان گفته بود يك بار وقتى كه خرما خريدم ، ديدم يك دانه خرما خراب است ؛ بدون اجازه صاحب مغازه ، خرماى بد را گذاشتم و يك خرماى خوب برداشتم . مى گويد : مدتها حال قبض داشتند . حتى ديگر فردايش كه روزه مستحبى مى گرفتم ،
هامش
( 1 ) - زاد و توشه تهيه كنيد كه بهترين زاد و توشه ، پرهيزگارى است . ( بقره / 197 )
( 2 ) - به يقين باز گشت به سوى پروردگار توست . ( علق / 8 )
( 3 ) - و به يقين پايان كار به سوى پروردگار توست . ( نجم / 42 )