نابغه كرد ؟ آرى ، اگر كه شاگرد يك معلّم با تجربه ، رئوف ، دلسوز و مسلّط بر اعصاب باشد . نبايد تصور شود كه تمام كسانى كه خدمت هاى بزرگى به جهان كردند ، از اول استعداد عالى و خارق العاده اى داشته اند آن مقدار كه من مطالعه كرده ام ، معمولًا اين مخترعين و دانشمندان در ابتدا بى استعداد بوده اند . راجع به انيشتين مى گويند كه بارها رفوزه شد و در فقر و فلاكت غوطه ور بود ، پاستور سر درد هميشگى داشت و نيوتن با آن فضيلت علمى بى استعداد بود . درباره ى يكى از مخترعين مى گويند كه كفش نداشت و پابرهنه به مدرسه مى رفت و يا ديگرى صبحانه نداشت ، همشاگرديش فهميد و هر روز براى او صبحانه مى آورد . به هر حال فكر نشود كه اينها از نظر فكر و استعداد نابغه بوده اند ، نه بلكه نبوغ آنها در كار و استقامت فراوان بوده است .
از پاستور پرسيده شد كه نابغه كيست ؟ گفت : هر كس كه خوب كار بكند و استقامت زياد داشته باشد . كار و استقامت مىتواند انسان را به هر كجا كه بخواهد ، برساند ؛ لذا خيال نشود كه بچّه كودن نمى تواند به جايى برسد . اگر معلّمى دلسوز و مسلّط بر اعصاب براى بچّه هاى كودن وقت بگذارد ، مىتواند آنها را با استعداد بار بياورد .
پدر و مادر نيز بايد تسلّط بر اعصاب داشته باشند و هرگز نبايد خستگى فعّاليّتهاى بيرون از خانه موجب گردد كه هنگام حضور در منزل ، با رفتار ناشايست خود بچه ها را عقده اى كنند بلكه مى بايد با بچه ها كار كنند .
ويژگيهاى معلم خوب (فارسى) — صفحة 63
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٦٣