الَّذِينَ يَستَمِعُونَ القَولَ فَيَتَّبِعُونَ أَحسَنَهُ اؤلَئِكَ الَّذِينَ هَدَيهُمُ اللهُ وَ اولَئِكَ هُم أُولُوا الأَلبَابِ ( زمر ، آيه ى 18 )
رستگارى فقط براى كسى است كه عقل دارد و قادر به تميز خوب از بد است ؛ خوب را بر مى گزيند و بد را رها مىكند . در روايات مى خوانيم كه آنچه را خداوند اوّل خلق كرد عقل بود . خداوند به عقل خطاب كرد بيا ، آمد و خطاب كرد برو رفت ؛ يعنى عقل ، تابع صرف بود . از جانب خداوند خطاب شد : به عزّت و جلالم سوگند كه تو را به هر كس بدهم او سعادتمند است و هر كس تو را نداشته باشد ، هيچ ندارد ؛ به عزّت و جلالم سوگند ، به واسطه ى تو ثواب و عقاب مى كنم .
حُمق بد دردى است ، لذا غزالى « 1 » در وصيّت به پسرش مى گويد : پسر جان ! با احمق صحبت نكن ، زيرا احمق را نمى توانى هدايت كنى .
هامش
( 1 ) محمد بن محمد بن احمد طوسى مكنى به ابو حامد ( غزالى ) در طابران طوس به سال 450 ه - ق ولادت يافت پدرش را كه از متعبدان زمان بود در كودكى از دست داد . در محضر ابوالمعالى جوينى فقه و كلام آموخت و در همه ى علوم دينىِ عصر خود سرآمد گرديد . وى در عصر سلجوقى مى زيست و در نظاميه ى نيشابور به تدريس پرداخت . احياء علوم الدين ، جواهر القرآن و كيمياى سعادت از جمله آثار معروف او هستند . وى در 505 ه - ق وفات يافت و در طوس به خاك سپرده شد .