بندگان خدا بود .
- دعا ، عامل شناخت انسان از واقعيت خود
نتيجه دومى كه دعا دارد ، اين است كه انسان در دعا ، خدا را و خودش را درك مىكند . روايتى مىفرمايد : « مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ » « 1 » اگر انسان بتواند خودش را درك كند ، خدا را هم درك مىكند .
پيغمبر اكرم ( ص ) دعا مىكند : « اللّهُمَّ ارِنَا الْاشْياءَ كَما هِىَ » خدايا ! عالم هستى را آن طور كه هست به ما بنمايان . يعنى خدايا ! مرا بنمايان آنطور كه هستم . من چه جور هستم ؟ فقر محض .
( يا ايُّهَا النّاسُ انْتُمُ الْفُقَرآءُ الَياللهِ وَ اللهُ هُوَ الْغَنِيالْحَميدُ ) « 2 » غناى محض مال او است . فقر محض مال من . اگر يكى از نعمتهايى كه خداوند به ما داده نباشد ، چه مصيبتها بار مىآيد . هيچ وقت شما درباره نفس كشيدنتان « الحمُد لله ربّ العالمين » گفتهايد ؟
« هر نفسى كه فرو مىرود مُمِدّ حيات است و چون بر مىآيد مفرّح ذات . پس در هر نفسى دو نعمت موجود است و بر هر نعمتى شكرى واجب » .
هامش
( 1 ) . غرر الحكم .
( 2 ) . سوره ى فاطر ، آيه ى 15 . ترجمه : « اى مردم ! همه ى شما در پيشگاه خدا نيازمنديد و خدا است كه بىنياز و ستوده ( خصلت ) است » .