ميزان ، صراط ، شفاعت : بهشت و دوزخ كه آخرين خط سير اين حركت است بيان فرموده و در ميان آن آيات بيش از صد آيه درباره معاد جسمانى است . از جمله همين آيه از سوره « يس » كه الآن مورد بحث ماست :
أَوَلَمْ يَرَالإِنسَانُ أَنَا خَلَقْنَاهُ مِن نُّطْفَةٍ فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُّبينٌ ( 77 ) « آيا انسان نديد ( مانند اميه خلف ) كه ما او را از نطفه ( جماد ناقابل چنين آراسته ) خلقت كرديم كه دشمن آشكار ما گرديد »
« انسان » در اين آيه شريفه مراد « امية خلف » است كه تحقق معاد جسمانى را بعيد مىدانست و خداى تعالى پاسخ او را به خودش رجوع داد كه چرا به خلقت خود نمىنگرى ؟
وَ ضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَن يُحْيِ العِظَامَ وَ هِيَ رَميمٌ ( 78 ) « و براى ما مثلى ( جاهلانه ) زد كه گفت اين استخوانهاى پوسيده را چه كسى زنده مىكند »
« اميه خلف » در حالى كه قطعه استخوان پوسيدهاى به دست گرفته بود ، روبروى حضرت پيامبر ايستاد « و ضرب لنا مثلا و نسى خلقه » و آنقدر آن استخوان را در ميان دستهايش فشار داد تا به صورت پودر در آمد و بعد هم فوتش كرد و در فضا پراكنده ساخت . سپس « و قال من يحيى العظام و هى رميم » گفت : اين استخوان كه رفت و تمام شد ، خداوند آن را چطور زنده مىكند ؟ !
قُلْ يُحْيِيها الَّذِي أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّه وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ ( 79 ) « ( اى رسول ما ) بگو آن خدايى زنده مىكند كه اول بار آنها را خلقت بخشيد و او به هر خلقت دانا و قادر است »
پاسخ او اين است كه به خلقت خودت نگاه كن . خداوند همانطور كه تو را از اول آفريد ، مىتواند دو مرتبه هم تو را برگرداند . قطعاً آن كسى كه از تركيب « اسپرم » و « اوول » تو را چنين خلقت زيبايى داده است ، باز هم به خلقت تو به همين صورت قادر
معارف اسلام در سوره يس (فارسى) — صفحة 310
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣١٠