« وَ نَحْشُرُهُمْ يَوْمَ القِيامَه عَلي وُجُوهِهِمْ عُمْياً و بُكْماً وَ صُمّاً وَ مَاؤايَهُمْ جَهَنَّمُ كُلَّما خَبَتْ زِدْناهُمْ سَعيراً »
« 1 » بله ، هر كس به يك صورتى مىآيد . آنها كه زبانشان نيش دارد و در دنيا به ديگران زخم زبان مىزدهاند ، به صورت عقرب در صف محشر وارد مىشوند وعقربها هم يكديگر را پيدا مىكنند . « يوم ندعوا كل اناس بامامهم » و در آيه ديگر مىفرمايد :
« وَ مَنْ كانَ في هذِهِ اعْمي فَهُوَ فِي الاخِرَةِ اعْمي وَ اضَلُّ سَبيلًا »
« 2 » آنكه در اينجا كور است و عقرب است در آنجا هم كور و عقرب است . آنكه اينجا سگ و خوك يا آدم است به همان صورت هم محشور مىشود وضع چنين است . بحث تجسم اعمال ( و اينكه انسان با هويت پيدا شدهاش وارد محشر مىشود ) بحث شيرين و مفصلى است كه در اينجا فرصت توضيح و تفصيلش نيست ، اما همين اندازه بگويم : كه از نظر قرآن افعال و كردار ما براى ما ملكه مىسازد :
« اذا تُتْلي عَلَيهِ اياتُنا قالَ اساطيرُ الاوَّلينَ كَلّا بَلْ رانَ عَلي قُلُوبِهِمْ ما كانوا يَكْسِبُونَ »
« 3 »
هامش
( 1 ) - سوره اسراء آيه 97 چون روز قيامت شود محشورشان مىكنيم بر صورتهاشان كور و گنگ و كر و به دوزخ مسكن كنند و هرگاه آتش دوزخ خاموش شود باز شديدتر ، سوزان و فروزانش مىكنيم .
( 2 ) - سوره اسراء ، آيه 72 ترجمه : آن كسى كه در اين دنيا كور بوده در آخرت هم كور و گمراهتر است .
( 3 ) - سوره مطففين آيات 13 و 14 . ترجمه : « وقتى بر آنان آيات ، تلاوت شود گويند اين سخنان افسانههاى پيشينيان است . هرگز ! چنين نيست بلكه ( ظلمت ) ظلم و بدكارىهاشان بر دلهاى تيره آنان غلبه كرده است . » اعمال بد و زشتى كه از انسان سر مىزند باعث زنگار قلب و دل مىشود و همين مانع عاقبت به خيرى شخص مىگردد . چنانچه در روايتى از حضرت امام باقر ( ع ) مىفرمايند قلب چون صفحهاى سفيد است وقتى گناه مىكند نقطه سياهى در آن پيدا مىشود و تا توبه نكند پاك نمىشود . ولى اگر تمام اين صفحه سفيد سياه شد هرگز صاحبش به خير بر نمىگردد . كه خداوند فرمود : « كلا بل ران على قلوبهم ما كانوا يكسبون » ( بحارالانوار ، ج 73 ، ص 332 ) . بنابراين بايد توجه داشت كه در اين زندگى دو روزه دنيا چه مىكنيم ؟ ! ! آيا براى هميشه چراغ دل را خاموش مىنمائيم يا آن را برافروختهتر و فروزانتر مىنمائيم .