تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عصاره دين (فارسى) — صفحة 172

مساهمون:

ص١٧٢
حكم مىكند كه عالم وجود ، مدبّرى حكيم دارد . همچنين نظم حاكم بر جهان هستى حاكى از وحدانيت نظم دهندهء آن است ؛ زيرا اگر دو خدا وجود داشته باشد ، بايد هر يك مستقلًا در جهان تأثير گذارد و نظم واحدى كه در عالم وجود حكمفرماست ، وجود دو ناظم مستقل را رد مىكند .

اقسام توحيد

الف ) توحيد ذاتى : ذات خداوند متعال بى همتاست و خدايى جز او نيست . ب ) توحيد صفاتى : هيچ تركيبى در ذات وجود حق‌تعالى راه ندارد و صفات خداوندمتعال عين‌ذات اوست . صفات موجودات ديگر نظير علم و قدرت انسان ، به ذات آن موجودات اضافه شده است ، ولى ذات خداوند همهء كمالات و صفات را در خود دارد و اگر كسى وجود خداوند را مركب از ذات و صفات بداند ، او را محتاج فرض كرده است كه چنين فرضى با اصل خدا بودن او مغايرت دارد . ج ) توحيد عبادى : عبادت‌و پرستش مخصوص خداوند متعال است و هيچ معبودى جز ذات پاك او وجود ندارد . د ) توحيد افعالى : مؤثّرى جز خداوند متعال در جهان هستى وجود ندارد و هر فعل و هر اثرى كه در عالم وجود پديدار مىشود ، از ارادهء حق تعالى سر چشمه گرفته است . البته اين بدان معنا نيست كه « واسطهء فيضى » در جهان وجود ندارد ، بلكه موجودات در يكديگر تأثير دارند ؛ امّا تأثيرشان در يكديگر از ناحيهء خداوند متعال است .