ابراهيم خليلالله ( ع ) ، پيامبر بود و در آزمايشى سخت ، پيروز و سربلند شد . رفتار آن نبىّ گرامى و فرزند او ( عليهم السلام ) بايد براى بشريّت سرمشق باشد تا در اطاعت از اوامر الهى كه به صورت صريح به بندگان ابلاغ شده است و به اندازهء امتحان حضرت ابراهيم ( ع ) ، طاقت فرسا نيست ، كوشا باشند و از ارتكاب اعمالى كه مورد نهى و مذمّت خداى سبحان واقع شده است ، دورى گزينند .
آن همه تأكيد قرآن كريم بر اقامهء نماز و اداى زكات ، شايستهء اطاعت محض است . ولى نماز نزد بسيارى از مردم سنگين است و جز گروهى اندك كه همان خاشعين هستند و صرفاً براى اطاعت فرمان خداى تعالى او را مىپرستند ، ساير مردم ، اگر نماز بخوانند ، انگيزهاى غير از طمع رفتن بهشت و يا ترس از درافتادن به جهنم ندارند .
( وَ اسْتَعينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبيرَةٌ إِلَّا عَلَي الْخاشِعين ) « 1 »
بسيارى از مردم بر اساس احساسات دينى يا از روى رقابت ، چشم و هم چشمى و يا هوى و هوس ، براى چندمين بار عمرهء مفرده به جا مىآورند و عمرهء آنان جنبهء تفريحى پيدا مىكند و مبالغ فراوانى در اين راه هزينه مىنمايند ولى پرداخت خمس و زكات ، حتّى با مبالغ كمتر ، براى آنان سنگين و دشوار است .
اين همه ، به خاطر آن است كه انجام واجبات دينى انگيزهء الهى ندارد و محض اطاعت فرمان خداوند صورت نمىپذيرد . به عبارت دقيقتر ، تسليم و رضا در برابر اوامر و نواهى الهى در بين مردم كمرنگ است .
اگر كسى با خداوند يكتا رابطهء محكمى داشته باشد ، به واجبات و خصوصاً نماز اهميت دهد ، به دستورات قرآن كريم عمل كند ، خدمتگذار خلق خدا باشد و مرتكب گناه نشود و اگر مرتكب گناه شد ، فوراً توبه كند و با حالت شرمندگى از خداى سبحان عذرخواهى نمايد ، مىتوان گفت متّقى است . امورات چنين كسى از راه بىگمان اصلاح مىشود و به مقام تسليم و رضا مىرسد :
هامش
( 1 ) . البقرة / 45