مراتب ذكر
مرتبهء اوّل : ذكر لفظى
اوّلين مرتبه از ذكر ، ذكر لفظى است . معناى ذكر لفظى اين است كه انسان همواره ذكرى بر لب داشته باشد و آن را زمزمه كند . اذكارى مانند
« لا إلهَ إلا الله »
، « لا حَولَ و لا قُوّةَ إلا بالله »
، « يا حىّ يا قيّوم »
، « اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُم »
و يا « ذكر يونسيه » « 1 » كه ذكرى فوقالعاده مهم است ، براى زمزمه بسيار مفيد مىباشد .
بزرگان و اساتيد اخلاق ، ذكر يونسيه را بسيار مؤثر مىدانند و سفارش اكيد بر آن دارند . سالك بايد اگر مىتواند در سجده و اگر نمىتواند در تعقيب نمازهاى يوميه و هنگام راه رفتن و خوابيدن و استراحت كردن ، ذكر يونسيّه را بر زبان جارى كند ، زيرا اين ذكر موجب رهايى يونس گرديد و خواندن اين ذكر براى رفع مشكلات و جذب نظر لطف خداوند نيز مؤثّر است . موقعى كه حضرتيونس ( ع ) در امتحان الهى سر فراز و موفّق نشد و در شكم ماهى زندانى شد ، مرتّباً ذكر شريف «
لا إله إلا أنتَ سُبحانَكَ إنّي كُنتُ مِنَ الظّالِمينَ
» را تكرار كرد تا اينكه خداوند رحمان و رحيم او را نجات بخشيد .
( فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنين ) « 2 »
خداوند متعال در جائى ديگر اشاره مىفرمايد كه :
( فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحينَ ، لَلَبِثَ في بَطْنِهِ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُون ) « 3 »
پس اگر نه اين بود كه او ( در شكم ماهى ) از تسبيحگويان بود ، حتما تا روزى كه ( مردم ) برانگيخته مىشوند در شكم آن ماهى مىماند .
هامش
( 1 ) . الأنبياء / 87 : « لا إله إلا أنتَ سُبحانَكَ إنّى كُنتُ مِنَ الظّالِمينَ »
( 2 ) . الأنبياء / 88 : « پس ما خواسته او را بر آورديم و او را از اندوه نجات بخشيديم ؛ و ما اين گونه مؤمنان را نجات مىدهيم . »
( 3 ) . الصافّات / 144 - 143