« رحم الله امرءاً علم من أين و فى أين و إلى أين » « 1 »
خدا رحمت كند كسى را كه بداند از كجا آمده براى چه آمده و بالأخره به كجا خواهد رفت .
روزها فكر من اين است و همه شب سخنم
كه چرا غافل از احوال دل خويشتنم
زكجا آمدهام آمدنم بهر چه بود ؟
به كجا مىروم آخر ننمايى وطنم
توجّه قبل از اعتكاف و توجّه در چند روز اعتكاف ، نظير هر عبادت ديگرى ، بسيار ضرورى است . راجع به نماز هم اگر توجّه لازم نباشد ، اثرات سازندهاى نخواهد داشت .
اگر در نماز توجّه نباشد ، از اوّل « الله اكبر » تا « السّلام عليكم و رحمة الله و بركاته » چيزى كه در ذهن نمىآيد ، ارزش و عظمت نماز است . چنين نمازگزارى درك نمىكند كه در محضر پروردگار خويش و در حال مكالمه با اوست و اگرچه نماز او رفع تكليف مىكند و ثواب هم دارد ، ولى او را به جايى نمىرساند و خداوند نيز چنين نمازى را قبول نمىكند . در خصوص اعتكاف نيز چنين است . اگر توجّه قبلى در كار نباشد ، اعتكاف سازندگى روحى و معنوى لازم را نخواهد داشت و كاربردى نيست .
* منزل توبه
منزل دوّم بعد از توجّه ، توبه است . كسى كه مىخواهد به خانهء خدا برود و ميهمان او شود ، بايد خود را از آلودگىها و ناپاكىها ، پاك كند و آنگاه به ملاقات معبود خويش
برود . به قول شاعر : « شستشويى كن و آنگه به خرابات خرام » ، نمىشود انسان در محضر خدا باشد و وابستگىهاى مادى و دنيوى و غير خدايى ، همراه او باشد . نمىشود
هامش
( 1 ) . اعلام الدين ، ص 344 و نيز الوافى ، ج 1 ، ص 116