همهء انبياء به اندازهء احتياج و به قدر وُسعت وجودى خود ، داراى آن بودهاند و به همين دليل است كه تفاوت ميان پيامبران از نظر علم و سعهء وجودى بسيار زياد است ، در حالى كه از نظر اصل القاى وحى به آنان از سوى خداوند ، تفاوتى ندارند و لذا قرآن شريف اگرچه مىفرمايد :
لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ
« 1 » در ميان هيچ يك از پيامبران او فرقى نمىگذاريم .
ولى در عين حال تصريح مىكند :
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ . . . وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ
« 2 » بعضى از آن رسولان را بر بعضى ديگر برترى داديم . . . و درجات بعضى از آنان را بالا برد .
لذا بسيارى از انبياء الهى به اندازهء مقام تبليغى و وظايفى كه داشتهاند ، داراى اين علم حضورى و وسعت وجودى بودهاند و بعضى از آنان نظير حضرت آدم ( ع ) و پيامبران اولوالعزم ( ع ) ، علاوه بر علم به كلّيهء احكام الهى ، به كلّيهء موضوعات خارجى تكوينى نيز علم داشتهاند و به عبارت قرآن شريف « علم به همهء اسماء » و به اصطلاح متكلّمين « علم غيب به موضوعات خارجيه » داشتهاند .
وَ عَلَّمَ آدَمَ الأسْماءَ كُلَّها
« 3 » همه نامها را به آدم آموخت .
وَ انَبِّئُكُمْ بما تَأكُلُونَ وَ ما تَدَّخرُونَ فى بُيُوتكُمْ
« 4 »
هامش
( 1 ) بقره / 285
( 2 ) بقره / 253
( 3 ) بقره / 31
( 4 ) 4 ) آلعمران / 49