نماز از دست مىرود . قرائت و اذكار نماز در حكم دست ، پا ، چشم و زبان است كه با وارد شدن خدشه به آنها نماز حيات خود را از دست نمىدهد ، اما بعضى از مقاصد آن مخدوش مىشود . مستحبّات نماز به مثابه زيبايىهاى مو ، پوست و صورت است كه وجود آنها موجب جمال و زيبايى مىشود . رعايت لطايف آداب در اين مستحبّات ، به منزلهء كمانى بودن ابرو و تناسب اندام است كه موجب كمال زيبايى است . » « 1 » نماز براى بنده به مثابهء هديهاى است كه به وسيلهء آن به پيشگاه ربالارباب تقرّب مىجويد ، همانطور كه مردمان با تقديم هدايا نزد بزرگان تقرّب مىجويند . اين هديه به خداوند عرضه مىشود و روز قيامت به نمازگزار برمىگردد . بنابراين ، تو در زيباسازى يا زشت و ناقص كردن نماز اختيار دارى ، اگر آن را زيبا و نيكو ساختى ، خير و خوبى آن به تو باز مىگردد و اگر آن را زشت نمودى ، بدى آن به خودت برمىگردد .
آداب باطنى نماز ، داشتن خضوع و خشوع در نماز است . خضوع يعنى رعايت ادب در پيشگاه پروردگار و خشوع يعنى توجه قلبى به خداوند در هنگام نماز و فروتنى باطنى در هنگام راز و نياز با او . خشوع بدين معنى است كه انسان در هنگام اداى نماز حضور قلب داشته باشد و به امور دنيوى فكر نكند . خشوع قلب موجب خشوع اعضا و جوارح مىشود .
پيامبر اكرم ( ص ) يكى از مسلمانان را در حال نماز ديد كه با ريش خود بازى مىكند ، آنگاه فرمودند : اگر قلب اين شخص خاشع بود ، اعضاى او نيز خاشع بودند .
هامش
( 1 ) المحجة البيضاء ، صص 365 - 264