اين آيه نيز به امرى بسيار مهم اشاره كرده است : شفاعت بايد به اذن خداى متعال باشد و اين سخن كه بت پرستان مىگويند « بت ما را شفاعت مىكند » . « 1 » غلط است ، زيرا بت حقّ شفاعت ندارد ، و خداى متعال اجازهء تكوينى و تشريعى به آن نداده است .
3 )
« ما لِلظَّالِمينَ مِنْ حَميمٍ وَ لا شَفيعٍ يُطاعُ » .
« 2 » « براى ستمكاران دوستى وجود ندارد ، و نه شفاعت كنندهاى كه شفاعتش پذيرفته شود » .
4 ) « فى جَنَّاتٍ يَتَسائَلُونَ عَنِ الُمجْرِمينَ ما سَلَكَكُمْ فى سَقَرٍ قُالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلّينَ وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكينَ وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضينَ وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَومِ الدّينِ حَتّى اتينَا الْيَقينُ فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعينَ » . « 3 » « ( آنها ) در باغهاى بهشت هستند و سؤال مىكنند از مجرمان ، چه چيز شما را به دوزخ وارد كرد ، مىگويند ما از نماز گزاران نبوديم و بينوايان را غذا نمىداديم و هميشه با اهل باطل همنشين و همصدا بوديم و روز جزا را انكار مىكرديم ، تا زمانى كه مرگ ما فرا رسيد ، از اين رو شفاعت شفاعت كنندگان به حال آنها سودى نمىبخشد » .
در اين دو آيه هم تصريح شده كه در روز رستاخيز ، شفاعت شافعان براى كسانى كه همانند ستمگران لياقتِ لازم را ندارند ، وجود نخواهد داشت . بنابراين اين آيات در مقام نفى اصلِ شفاعت نيست بلكه شفاعت براى غير لايقان را نفى فرموده است .
فصل سى و دوّم : شاهدان در قيامت
از بحثهاى ارزنده دربارهء قيامت كه سازنده و كنترل كننده است ، بحث شهادت شاهدان است .
از قرآن شريف و روايات اهل بيت عليهم السلام استفاده مىشود كه در روز قيامت شاهدانى هستند كه به نفع ما يا بر ضرر ما شهادت مىدهند ، پس معلوم مىشود كه اين شاهدان در دنياى فِعلى بر اعمال ما نظارت دارند ، بلكه بايد نحوهء اعمال و نيّات ما را نيز درك كنند چرا كه شاهد براى اداى شهادت
هامش
( 1 ) - « هؤلاء شفعائنا عنداللَّه » ( يونس / 18 ) .
( 2 ) - غافر / 18 .
( 3 ) - مدّثر / 48 - 40 .