نفاق
مسأله 204 - از گناهان بزرگ در اسلام نفاق است و در روايات فراوانى فرمودهاند كسى كه داراى دو چهره و دو زبان باشد در روز قيامت با دو زبان كه آتش از آنها شعلهور است محشور مىشود و اين نفاق اقسامى دارد :
الف ) كسانى كه ايمان ندارند ولى با زبان يا عمل ايمان نمايى مىكنند ، و اين افراد همان منافقينى هستند كه قرآن جايگاه آنان را پستترين جاهاى جهنم قرار داده است .
ب ) افراد رياكار كه اعمالشان براى خدا نيست ولى نمايش براى خداست و قرآن علاوه بر اينكه اعمال اين افراد را باطل مىداند ، گناه آنان را در حدّ كفر شمرده است .
ج ) افرادى كه در برخورد با مردم داراى دو چهره و دو زبان هستند مثلًا در حالى كه كينه و عداوت دارند و از غيبت و تهمت باك ندارند ولى در ظاهر اظهار محبت و ارادت مىكنند .
د ) افرادى كه خود را وابسته به دين مىكنند ولى در حقيقت آن وابستگى را در عمل ندارند نظير عالم بى عمل و زاهد بىحقيقت و مقدس و متقى نما ، و اين افراد گرچه در روايات اطلاق نفاق بر آنها شده است و از نظر اخلاقى منافق مىباشند ولى گناه منافق را ندارند و اگر بر طبق وظيفهء دينى خود عمل نكنند در روز قيامت با منافقين محشور مىشوند .
مسأله 205 - اگر نفاق مصلحتى داشته باشد كه مقدّم بر مفسدهء آن باشد آن نفاق جايز است نظير اظهار محبت زن و شوهر به يكديگر ، بلكه اظهار محبت مسلمانان با يكديگر ، كه اگر آن اظهار محبت موجب الفت و محبت شود نه تنها جايز بلكه واجب است ، مثلًا اگر مرد بترسد كه چنانچه به همسرش اظهار محبت نكند فاسد شود و يا اگر كسى بترسد كه چنانچه اظهار ارادت به افرادى نكند ، آن افراد ضرر دينى يا ناموسىبلكه مالى به وىخواهند زد كه در اين صورت نفاق واجب مىشود .
مسأله 206 - تعارفهايى كه مردم با يكديگر دارند نظير ارادتمندم ، نوكر شما هستم ، و امثال اينها حرام نيست زيرا از اين گونه الفاظ معنى واقعى اراده نمىشود ولى مسلمان بايد از الفاظى كه