امثال آن ، جايز است ولى مسلمان از اين كارها نمىكند .
مسأله 201 - مكر و خدعه با كفّار غيرحربى ( كفّارى كه با مسلمانها در جنگ نيستند ) جايز نيست و فرقى در صورى كه ذكر شد بين مسلمان و كافر غير حربى نيست و چنان كه مكر و خدعه با مسلمانان از جهت اخوت و برادرى بدتر از خدعه با كفّار است ، مكر و خدعه با كفّار از جهتى ديگر بدتر از خدعه با مسلمانان است و آن جهت ، خدشهدار شدن صفا و پاكى و راستى و درستى اسلام و مسلمانان است ، امّا مكر و خدعه با كافر حربى نظير صهيونيستها در زمان ما كه در حالت جنگ با اسلام و مسلمانها مىباشند جايز بلكه مكر و خدعه با آنها يك نوع حربه است كه مسلمان بايد داشته باشد .
مسأله 202 - اگر در مكر و خدعه مصلحت اهمّى باشد كه مقدّم بر مفسدهء مكر و خدعه باشد نظير حفظ جان يا ناموس يا عرض خود و ديگران ، آن مكر و خدعه جايز است و در بعضى از موارد لازم و تفصيل مسئله را از كتابهاى اخلاقى بايد گرفت .
مسأله 203 - توبهء مكر و خدعه اگر مربوط به اموال باشد علاوه بر توبه ، بايد حقّ ديگران را ادا كند و اگر مربوط به آبروى ديگران باشد و به گوش آنان رسيده باشد بايد از آنها رضايت بطلبد ، و اگر هيچ يك نباشد ، صرف پشيمانى كافى است ولى اگر بتواند جبران خسارت كند مثل تبليغ دين در جايى كه تضييع دين نموده باشد ، و يا تعريف افرادى كه با آنان خدعه و مكر نموده است و دعا و استغفار براى آنها ، بايد جبران كند .
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 451
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٤٥١