سوء ظن
مسأله 132 - از گناهان بزرگ در اسلام سوءظن به ديگران است و اين گناه بزرگ علاوه بر اينكه عملى حرام است ، در بسيارى از موارد منجر به قتل و جدائى دوستان از يكديگر و طلاق و بىمهرى شوهر با زن يا زن با شوهر ، و بغض و كينه و مانند اينها مىشود ، و آن اقسامى دارد :
الف ) سوء ظن مربوط به گناه نظير اينكه كسى تخيّل كند همسر او رابطهء نامشروع با ديگرى دارد و بعد از آن تجسّس كند و يا عمل ديگرى نظير بىمهرى بر آن مترتب كند ، اين قسم حرام و گناهش بزرگ و مفاسد آن نيز بسيار است .
ب ) سوء ظن مربوط به گناه ولى بدون آنكه عملى بر آن مترتب كند ، و اين قسم نيز نزد علماى علم اخلاق حرام است و مبارزه با آن را از اوجب واجبات مىدانند .
ج ) سوء ظن مربوط به گناه ولى علاوه بر اينكه عملى مترتب بر آن نمىكند خطورى بيش نباشد و فوراً از آن منصرف شود ، و اين قسم نيز حرام است امّا پروردگار عالم به جهت منّت بر بندگان از آن عفو نموده است ، ولى بايد متوجّه باشيم همين خطورات است كه به تدريج منجر به استقرار در نفس و سپس منجر به ملكه مىشود ، و اگر كسى - العياذ باللَّه - ملكهء سوء ظن پيدا كند مفاسد بزرگى حتّى سوء ظن به خداى متعال و پيامبر و اهل بيت عليهم السلام پيدا مىكند .
د ) سوء ظن مربوط به غيرگناه نظير اينكه زنى تخيّل كند شوهرش ازدواج ديگرى نموده است ، و اين قسم اگر عملى كه گناه است بر آن مترتب نشود ، و مواظبت كند ملكه نشود ، از نظر فقهاى عظام گناه نيست ، ولى علاوه بر اينكه از نظر علماى علم اخلاق حرام است بايد بدانيم كه سوء ظن هر چه باشد مفاسد عظيمى را در بر دارد .
مسأله 133 - « اصالة الصحة » اصلى از اصول اسلامى است و معناى آن اين است كه اگر عملى را از مسلمانى ديديم كه از جهت ظاهر خوب نيست ، آن را خوب بدانيم و كار او را به صورت صحيح و خوب توجيه كنيم ، حتّى امام صادق عليه السلام فرمودهاند : هفتاد توجيه براى آن بكن تا سوء ظن براى تو پيدا نشود .