احكام قضا و شهادات
مسأله 2281 - قاضى بايد شيعهء اثنى عشرى ، مرد ، عاقل ، عادل ، داراى ملكهء قدسيه ، فقيه و شجاع باشد و عيبهايى كه موجب تنفّر طبع مىشود ( ولدالزنا ، شهرت به فسق در گذشته و مانند اينها ) نداشته باشد و از عيوبى كه موجب سلب اطمينان مىشود ( بالغ نبودن ، جنون ادوارى ، سهو و خطاى مفرط و مانند اينها ) مبرّا باشد .
مسأله 2282 - مراد از عقل در اينجا اين است كه سفيه ، سادهلوح ، سادهانديش و گولخور نباشد ، و مراد از عدالت اين است كه حالت خداترسى باطنى داشته باشد كه او را از انجام گناهان باز دارد ، و مراد از ملكهء قدسيه اين است كه حالت كج فكرى ، افراطگرى ، تفريطگرى و صفات رذيلهء بارز مانند حسد ، كبر ، حب دنيا و مانند اينها نداشته باشد ، و مراد از فقاهت اين است كه مجتهد مطلق در فقه باشد ، و مراد از شجاعت اين است كه جرأت در حكم به حقّ را داشته باشد و هيچ كسى يا چيزى او را از حكم به حقّ و گفتن حقّ و نوشتن حقّ باز ندارد .
مسأله 2283 - در صورت تشكيل حكومت اسلامى قاضى بايد از طرف حاكم وقت منصوب باشد و اگر منصوب نباشد نبايد قضاوت نمايد .
مسأله 2284 - قضاوت قابل تفويض ، نيابت و توكيل نيست بنابراين كسى را كه داراى شرايط قضاوت نيست نمىتوان براى قضاوت نصب نمود مگر ضرورتى در كار باشد كه در اين صورت حكومت اسلامى مىتواند كسانى را كه بعضى از شرايط را ندارند منصوب به قضاوت نمايد .
مسأله 2285 - اگر قاضى جامع الشرايط حكمى نمود كسى نمىتواند حكم او را نقض كند گرچه اعلم از او باشد يا از نظر اجتهاد قضاوت او را صحيح نداند .
مسأله 2286 - نظر دادن قاضى تا انشاى حكم نكند حكم نيست بنابراين اگر قاضى در پروندهاى نظر داد قاضى ديگر مىتواند آن را نقض نموده و انشاى حكم نمايد .
مسأله 2287 - قاضى نمىتواند در قضاوت ، به علم خود عمل كند بلكه بايد بر طبق موازين قضا حكم نمايد .
مسأله 2288 - قضاوت بايد طبق موازين شرع باشد و اگر كسى به غير موازين شرع حكم كند حكم