او باطل و گناه او در حدّ كفر است .
مسأله 2289 - رشوه دادن و رشوهگرفتن از گناهان كبيره است و آن اين است كه در مقابل گرفتن چيزى ، حقّى را باطل يا باطلى را حقّ كند ولى اگر براى گرفتن حقّ خود رشوه بدهد ، دادن آن حرام نيست ، امّا رشوه گرفتن اگر در كارى باشد كه وظيفهء اوست نظير رشوه گرفتن كارمندان اداره در كار ارباب رجوع ، حرام است .
مسأله 2290 - اگر شاكى از قاضى بخواهد طرف دعوى را احضار نمايد قاضى بايد او را احضار كند و بعد از احضار و قبل از حكم اگر احتمال عقلايى بدهد كه در صورت آزاد نمودن او دسترسى به او پيدا نمىشود بايد او را زندان يا با ضمانت آزاد نمايد .
مسأله 2291 - طرح دوبارهء دعوى بعد از حكم قاضى جايز نيست ، بنابراين اگر مدّعى بيّنه نداشت و با قسم خوردن منكر ، فصل خصومت شد ، و بعد از فصل خصومت مدّعى بيّنه پيدا كرد نمىتواند دوباره طرح دعوى كند گرچه نزد قاضى ديگر باشد .
مسأله 2292 - موازينى كه قاضى بايد طبق آن عمل كند اين است كه بايد از مدّعى بيّنه بخواهد ، اگر مدّعى بيّنه آورد فصل خصومت كند و اگر بيّنه نداشت از منكر مىخواهد قسم بخورد ، اگر قسم خورد فصل خصومت مىنمايد و اگر نخورد از مدّعى مىخواهد قسم بخورد كه اگر قسم خورد فصل خصومت مىكند و اگر نخورد بدون فصل خصومت منكر را رها مىنمايد .
مسأله 2293 - اگر مدّعى در حق اللَّه نتواند بيّنه اقامه كند علاوه بر آنكه لازم نيست منكر قسم بخورد ، مدّعى نيز تعزير مىشود همانگونه كه اگر بيّنه تامّ نباشد مثلًا يك شاهد شهادت بدهد آن شاهد نيز تعزير مىگردد .
مسأله 2294 - مدّعى به كسى گفته مىشود كه اگر دست از شكايت بردارد دعوى پايان مىيابد و منكر كسى است كه مدّعى ، عليه او شكايت مىكند .
مسأله 2295 - مدّعى بايد بالغ و رشيد و مختار باشد و براى خود يا كسى كه او را وكيل كرده يا كسى كه مدّعى بر او ولايت دارد ، اقامهء دعوى نمايد .
مسأله 2296 - در صورت تقاضاى مدّعى ، قاضى بايد منكر را احضار نمايد ، اگر منكر در دادگاه حاضر نشود در صورتى كه مدّعى بيّنه داشته باشد قاضى حكم غيابى صادر مىنمايد ولى اگر ادّعاى مدّعى مربوط به حقّاللَّه نظير حدود باشد ، حكم غيابى صادر نمىشود .
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 364
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣٦٤