دارد و در مقابل آن بدهى نيز دارد و مطمئن است كه در برگشت به خوبى مىتواند بدهى خود را ادا نمايد حجّ بر او واجب است .
مسأله 1542 - اگر مخارج حجّ زيادتر از حدّ متعارف باشد و انسان بتواند بدون مشقّت آن را تهيه كند حجّ بر او واجب است .
مسأله 1543 - روحانى و پزشك و خدمهء كاروانها اگر در برگشت مىتوانند زندگى خود را به طور مناسب شأن خود اداره كنند حجّ بر آنها واجب است .
مسأله 1544 - انسان مىتواند قبل از رسيدن وقت حجّ خود را از استطاعت بيندازد نظير اينكه مال خود را به ديگرى ببخشد ، همچنين لازم نيست خود را مستطيع كند گرچه براى او آسان باشد ، ولى اگر مستطيع بود و حجّ او متوقف بر مقدماتى باشد نظير اسمنويسى در كاروانها يا گرفتن ويزا و مانند اينها ، بايد آن مقدمات را تهيه كند و اگر تهيه نكرد و نتوانست مكه برود علاوه بر اينكه گناه كرده است حجّ بر او مستقر مىشود و بايد بعداً حجّ را به جا آورد گرچه از استطاعت افتاده باشد .
مسأله 1545 - اگر زنى مهريه يا خانهء او براى رفتن حجّ كافى است ولى شوهر او به آسانى نمىتواند مهريهء او را بدهد يا خانهء ديگرى تهيه كند حجّ براى او واجب نيست و همچنين است اگر مهريهء او سفر حجّ باشد وقتى حجّ بر او واجب است كه شوهرش بتواند به طور متعارف مخارج حجّ او را تهيه كند .
مسأله 1546 - اگر شخصى پول رفت و برگشت را ندارد يا بعد از برگشتن نمىتواند زندگى خود را به طور متعارف اداره كند ولى پول حجّ را كسى به او ببخشد يا كسى او را براى بردن به حجّ مهمانى كند كه به آن حجّ بذلى مىگويند حجّ بر او واجب مىشود و كفايت از حجّ واجب مىكند .
مسأله 1547 - اگر مستطيع پس از احرام بميرد هر چند مردنش قبل از دخول حرم باشد ، احرام او كفايت از حجّ مىكند و لازم نيست ورثه براى او حجّ واجب به جا بياورند .
مسأله 1548 - ثبوت اوّل ماه و روز عرفه و عيد قربان نزد عامّه به حكم قاضى آنها يا راه ديگر براى ما كافى است و نبايد اعتنا به شك يا گمان نمود و خوب است شيعيان در اين امور تحقيق نكنند و به قول آنها اكتفا نمايند ولى اگر بر فرض نادر يقين به خلاف پيدا شد نمىتوانند محرم
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 236
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٣٦