و اكنون سخن در خصوصيات دعا نيست تا معانى بلند برخى جملات بررسى شود و يا سرّ درود فرستادن بر پيامبر صلى الله عليه و آله در هر دعايى بيان شود ، و سخن در اصل دعا نيز فشرده شد . منظورم از طرح اين بحث در روش سياسى رهبران اسلام اين بود كه بگويم چگونه متناسب با هر مشكل اجتماعى دعايى را تعليم مىدادند و به وسيلهء دعا مردم را به مشكل بزرگ خويش آشنا مىساختند ، تا كارها در انحصار رهبران نباشد و حلّ مشكلات در آنها متمركز نباشد ، مردم نيز خود به دنبال درمانها باشند و دردها را بشناسند ، كار به دست خود مردم است .
و به علاوه با تعليم دعاهاى مختلف ، مردم را از محيط فاسد جدا نموده نارضايتى نسبت به حاكم را در درونشان جايگزين مىساختند و اين همان « بعد سياسى » دعاهاى شيعه مىباشد . دعاى « ندبه » امتيازات حكومت حقّه و الهى را گوشزد نموده ضمنا مفاسد حكومتهاى غاصب را توضيح مىدهد ، به مردم مىفهماند كه در حكومتهاى غاصب ، قوانين دين پايمال شده پايگاههاى شرك و نفاق تأسيس مىشود ، فسق و معصيت رواج مىيابد ، دروغ و شايعه سازى و تهمت دامن زده مىشود ، اولياء خدا ذليل و دشمنان خدا عزيز مىشوند . مردم را مشتاق حكومتهاى عدل مىسازد و نسبت به غاصبها انتقامجو بار مىآورد ، رهبرى مردم را با حبل الله و رشتهاى متصل ميان آسمان و زمين مىداند ، و اين رشته را از روز نخست رهبرى الهى ، توضيح مىدهد و روش عملى اين رشته را بيان مىكند و رفتار شيطانى رشتهء مقابل را نيز كه از روى حسادت انجام مىشود گوشزد مىنمايد .
شخص على بن ابيطالب را كه اوّلين رهبر پس از رهبرى شخص پيامبر صلى الله عليه و آله مىباشد از ميان هالهء خرافات و تبليغات سوء دشمن بيرون
نگاهى به سيستم سياسى اسلام (فارسى) — صفحة 78
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٧٨